Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Gołdapy i Węgorapy

Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XIV/262/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 4 gminy w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

• Gmina Banie Mazurskie: 140,6 km², czyli 69% powierzchni gminy i 46% całego obszaru
• Gmina Budry: 104,31 km², czyli 60% powierzchni gminy i 34% całego obszaru
• Gmina Gołdap: 45,32 km², czyli 13% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
• Gmina Węgorzewo: 17,17 km², czyli 5% powierzchni gminy i 5,6% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (49): Banie Mazurskie: Antomieszki, Audyniszki, Banie Mazurskie, Brożajcie, Czupowo, Grunajki, Gryżewo, Jagoczany, Kiermuszyny Małe, Kiermuszyny Wielkie, Klewiny, Kulsze, Maciejowa Wola, Miczuły, Mieduniszki Małe, Mieduniszki Wielkie, Radkiejmy, Rapa, Rogale, Sapałówka, Ściborki, Skaliszkiejmy, Śluza, Stare Gajdzie, Ustronie, Widgiry, Żabin, Zakałcze Wielkie, Zapały, Ziemianki, Ziemiany; Gołdap: Bałupiany, Barkowo, Jany, Osieki, Skup, Sokoły; Budry: Budzewo, Dąbrówka, Jurgucie, Mniszki, Pochwałki, Popioły, Sąkieły Małe, Wydutki, Zabrost Wielki; Węgorzewo: Jakunowo, Maćki, Stulichy.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (34): Banie Mazurskie: Borek, Jagiele, Kierzki, Kruki, Mieczniki, Różanka-Dwór, Stadnica, Stary Żabin, Surminy, Wróbel, Żabin Graniczny, Żabin Rybacki; Gołdap: Boćwinka, Boćwiński Młyn, Grygieliszki, Juchnajcie, Kalniszki, Kośmidry, Łobody, Piękne Łąki, Rożyńsk Mały, Rożyńsk Wielki, Skocze, Somaniny, Użbale, Wiłkajcie; Budry: Budry, Grądy Węgorzewskie, Pietrele, Sobiechy, Wężówko; Węgorzewo: Janówko, Węgorzewo, Wilkowo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
• Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
• Rozporządzenie Nr 49 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 2 lipca 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Gołdapy i Węgorapy (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 108, poz. 1831), ogłoszony 9 lipca 2008.
• UCHWAŁA NR XIV/262/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 24 czerwca 2025 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Gołdapy i Węgorapy (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 2776), ogłoszony 8 lipca 2025.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości