Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenie Nr 162 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Dobre Miasto: 71,91 km², czyli 28% powierzchni gminy i 44% całego obszaru
- Gmina Lidzbark Warmiński: 55,26 km², czyli 15% powierzchni gminy i 34% całego obszaru
- Gmina Bartoszyce: 18,99 km², czyli 4,4% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Sępopol: 13,2 km², czyli 5,4% powierzchni gminy i 8% całego obszaru
- Gmina Kiwity: 3,72 km², czyli 2,6% powierzchni gminy i 2,3% całego obszaru
- Gmina Jeziorany: 1,29 km², czyli 0,6% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
- Bartoszyce: 0,46 km², czyli 3,9% powierzchni miasta i 0,3% całego obszaru
- Lidzbark Warmiński: 0,3 km², czyli 2,1% powierzchni miasta i 0,2% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (3): Lidzbark Warmiński: Nowosady, Swajnie; Dobre Miasto: Smolajny.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (53): Bartoszyce: Bartoszyce; Bartoszyce: Ardapy, Czerwona Górka, Kinkajmy, Łęg, Lipina, Lusiny, Minty, Nuny, Okopa, Perkujki, Sortławki, Spytajny, Szylina Mała, Szylina Wielka, Wardomy, Wirwilty, Wyręba; Sępopol: Łobzowo, Masuny, Miedna, Pieny, Rusajny, Rygarby, Sępopol, Stopki, Stopki-Osada, Tałowo, Wiatrowiec; Lidzbark Warmiński: Lidzbark Warmiński; Kiwity: Samolubie; Lidzbark Warmiński: Bobrownik, Budniki, Długołęka, Gajlity, Kochanówka, Koniewo, Koniewo-Osada, Kotowo, Kraszewo, Łaniewo, Marków, Miłogórze, Morawa, Pilnik, Pomorowo, Stryjkowo, Tremlak, Wróblik; Dobre Miasto: Kosyń, Międzylesie, Orzechowo, Urbanowo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
- Rozporządzenie Nr 162 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny (Dz. Urz. z 2008 r. nr 201, poz. 3154), ogłoszony 31 grudnia 2008.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 162 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Dobre Miasto (44% formy), Lidzbark Warmiński (34% formy), Bartoszyce (12% formy) i Sępopol (8% formy).