Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXX/398/16 Sejmiku Województwa Łódzkiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie łódzkim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Galewice: 59,7 km², czyli 44% powierzchni gminy i 40% całego obszaru
- Gmina Wieruszów: 33,76 km², czyli 35% powierzchni gminy i 23% całego obszaru
- Gmina Bolesławiec: 23,77 km², czyli 37% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Mokrsko: 16,14 km², czyli 21% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Skomlin: 6,75 km², czyli 12% powierzchni gminy i 4,6% całego obszaru
- Gmina Łubnice: 5,56 km², czyli 9,1% powierzchni gminy i 3,8% całego obszaru
- Gmina Sokolniki: 2,41 km², czyli 3% powierzchni gminy i 1,6% całego obszaru
- Gmina Lututów: 0,02 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
- Gmina Klonowa: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (9): Bolesławiec: Podbolesławiec; Galewice: Grądy, Okoń, Spóle, Załozie, Zataje; Wieruszów: Kuźnica Skakawska, Mieczków, Święty Roch.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (47): Mokrsko: Lipie, Motyl, Ożarów, Plewina; Skomlin: Królewska Grobla, Zadole; Bolesławiec: Bolesławiec, Chotynin, Chróścin, Gola, Kolonia Bolesławiec-Chróścin, Mieleszyn, Piaski; Galewice: Brzeziny, Foluszczyki, Jeziorna, Kalety, Kużaj, Osiek, Pędziwiatry, Plęsy, Rybka, Węglewice, Żelazo, Żydowiec; Lututów: Ostrycharze; Łubnice: Bezula, Krupka; Wieruszów: Cieszęcin, Dobrydział, Kowalówka, Lubczyna, Mesznary, Mieleszynek, Mirków, Podzamcze, Polesie, Skakawa, Sopel, Wesoła, Wieruszów, Wyszanów; Gorzów Śląski: Kosowice-Uszyce, Nędza; Praszka: Aleksandrów, Kik; Doruchów: Tonia. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 65 Wojewody Kaliskiego z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie ustalenia obszaru chronionego krajobrazu "Dolina rzeki Prosny" na terenie województwa kaliskiego i zasad korzystania z tego obszaru (Dz. Urz. z dnia 27 stycznia 1997 r. Nr 1, poz. 1).
- Rozporządzenie Nr 7/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Prosny (Dz. Urz. z dnia 31 marca 2009 r. Nr 75, poz. 711).
- UCHWAŁA Nr XXX/398/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 5722), ogłoszony 20 grudnia 2016.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXX/398/16 Sejmiku Województwa Łódzkiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Galewice (40% formy), Wieruszów (23% formy), Bolesławiec (16% formy) i Mokrsko (11% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 65 Wojewody Kaliskiego z 20 grudnia 1996 (Dz. Urz. z dnia 27 stycznia 1997 r. Nr 1, poz. 1). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Łódzkiego.