Czym jest Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XLIX/882/14 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 10 gmin w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Pińczów: 61,94 km², czyli 29% powierzchni gminy i 24% całego obszaru
- Gmina Nowy Korczyn: 35,53 km², czyli 30% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Busko-Zdrój: 34,74 km², czyli 15% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Imielno: 30,41 km², czyli 30% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Michałów: 27,85 km², czyli 25% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Wiślica: 25,56 km², czyli 26% powierzchni gminy i 9,7% całego obszaru
- Gmina Złota: 23,62 km², czyli 29% powierzchni gminy i 9% całego obszaru
- Gmina Kije: 17,5 km², czyli 18% powierzchni gminy i 6,6% całego obszaru
- Gmina Opatowiec: 5,38 km², czyli 7,8% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Chmielnik: 0,86 km², czyli 0,6% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (30): Busko-Zdrój: Bilczów, Biniątki, Kostki Duże, Kostki Małe, Las Winiarski, Oleszki; Nowy Korczyn: Grotniki Duże, Łęka, Nowy Korczyn, Podraje, Podzamcze, Sępichów, Strożyska; Wiślica: Gluzy, Ostrów; Imielno: Imielnica, Motkowice; Opatowiec: Kocina; Kije: Kliszów; Michałów: Michałów; Pińczów: Chruścice, Marzęcin, Młodzawy Duże, Mozgawa, Podłęże, Szczypiec, Uników, Wola Zagojska Dolna, Wola Zagojska Górna; Złota: Złota.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (50): Busko-Zdrój: Budzyń, Chotelek, Ewelinów, Galów, Kameduły, Równiny, Wolica, Wolica Siesławska; Nowy Korczyn: Harmoniny, Żukowice; Wiślica: Brzezie, Górki, Hołudza, Jurków, Koniecmosty, Kuchary, Łatanice, Wawrowice; Imielno: Bełk, Mierzwin, Sobowice, Stawy, Wygoda, Zegartowice; Kije: Hajdaszek, Umianowice; Michałów: Jelcza Mała, Pawłowice, Tur Dolny, Tur-Piaski; Pińczów: Aleksandrów, Bogucice Pierwsze, Borków, Brzeście, Chrabków, Chwałowice, Gacki-Osiedle, Grochowiska, Leszcze, Młodzawy Małe, Pińczów, Skrzypiów, Szarbków, Winiary, Włochy; Złota: Biskupice, Niegosławice, Nieprowice, Rudawa, Wojsławice. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 335/2001 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 17 października 2001 r. w sprawie utworzenia na terenach otulin parków krajobrazowych obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 108, poz. 1271), ogłoszony 19 października 2001.
- Rozporządzenie Nr 9/2002 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 29 stycznia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia na terenach otulin parków krajobrazowych obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 8, poz. 66), ogłoszony 1 lutego 2002.
- Rozporządzenie Nr 2/2003 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 stycznia 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia na terenach otulin parków krajobrazowych obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 6, poz. 83), ogłoszony 15 stycznia 2003.
- Rozporządzenie Nr 14/2004 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 21 września 2004 r. w sprawie otulin parków krajobrazowych będących obszarami chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 169, poz. 2278), ogłoszony 27 września 2004.
- Rozporządzenie Nr 84/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie Nadnidziańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 156, poz. 1945), ogłoszony 20 lipca 2005.
- Rozporządzenie Nr 14/2009 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadnidziańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 42, poz. 626), ogłoszony 23 lutego 2009.
- Uchwała Nr XLIX/882/14 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie Nadnidziańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 3156), ogłoszony 25 listopada 2014.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XLIX/882/14 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 10 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Pińczów (24% formy), Nowy Korczyn (14% formy), Busko-Zdrój (13% formy) i Imielno (12% formy).
Który akt wyznaczył Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 335/2001 Wojewody Świętokrzyskiego z 17 października 2001 (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 108, poz. 1271). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Świętokrzyskiego.