Czym jest Krajeński Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr XLII/717/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Krajeński Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 8 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 10 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Więcbork: 231,61 km², czyli 98% powierzchni gminy i 31% całego parku
- Gmina Sępólno Krajeńskie: 216,94 km², czyli 95% powierzchni gminy i 29% całego parku
- Gmina Kamień Krajeński: 159,65 km², czyli 98% powierzchni gminy i 21% całego parku
- Gmina Kęsowo: 86,47 km², czyli 79% powierzchni gminy i 12% całego parku
- Gmina Mrocza: 51,89 km², czyli 35% powierzchni gminy i 6,9% całego parku
- Gmina Sośno: 4,11 km², czyli 2,5% powierzchni gminy i 0,5% całego parku
- Gmina Gostycyn: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
- Gmina Zakrzewo: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (87, wymieniamy 60): Mrocza: Konstantowo, Rajgród, Rościmin, Wiele; Kamień Krajeński: Dąbrowa, Dąbrówka, Duża Cerkwica, Jerzmionki, Mała Cerkwica, Nowa Wieś, Obkas, Orzełek, Osady Jerzmionckie, Płocicz, Radzim, Witkowo, Witkowski Młyn; Sępólno Krajeńskie: Chmielniki, Dziechowo, Iłowo, Jazdrowo, Kawle, Komierówko, Komierowo, Lutówko, Lutówko-Młyn, Lutowo, Niechorz, Radońsk, Skarpa, Teklanowo, Toboła, Trzciany, Wałdówko, Wałdowo, Wilkowo, Wiśniewa, Wiśniewka, Włościbórek, Włościbórz, Zalesie, Zaleśniak, Zboże; Więcbork: Adamowo, Borzyszkowo, Czarmuń, Dalkowo, Dorotowo, Frydrychowo, Górowatki, Jastrzębiec, Jeleń, Karolewo, Katarzyniec, Klarynowo, Lubcza, Łukowo, Młynki, Nowy Dwór, Pęperzyn.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (26): Mrocza: Białowieża, Jadwigowo, Jeziorki Zabartowskie, Orle, Orlinek, Witosław; Kamień Krajeński: Kamień Krajeński, Niwy, Zamarte; Sępólno Krajeńskie: Grochowiec, Piaseczno, Sępólno Krajeńskie, Siedlisko, Sikorz, Świdwie, Wysoka Krajeńska; Sośno: Borówki, Obodowo, Olszewka, Ostrówek; Więcbork: Werski Most, Więcbork; Kęsowo: Bralewnica, Sicinki; Chojnice: Kamionka; Debrzno: Gronowski Młyn. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 24/98 Wojewody Bydgoskiego z dnia 17 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą Krajeński Park Krajobrazowy (Dz.Urz. Woj. Bydgoskiego Nr 61, poz. 344 z dnia 5 października 1998 r.).
- ROZPORZĄDZENIE Nr 28/2004 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 95, poz. 1660), ogłoszony 31 sierpnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 31/2004 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 2 listopada 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie powiększenia Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 111, poz. 1890), ogłoszony 5 listopada 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 21/2005 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 12 września 2005 r. w sprawie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 108, poz. 1875), ogłoszony 21 września 2005.
- UCHWAŁA NR X/229/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 2550), ogłoszony 25 sierpnia 2015.
- Uchwała nr XLII/717/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 19 marca 2018 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 1477), ogłoszony 26 marca 2018.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr XLII/717/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Krajeński Park Krajobrazowy?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Więcbork (31% formy), Sępólno Krajeńskie (29% formy), Kamień Krajeński (21% formy) i Kęsowo (12% formy).
Który akt powołał Krajeński Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 24/98 Wojewody Bydgoskiego z 17 sierpnia 1998 (Dz.Urz. Woj. Bydgoskiego Nr 61, poz. 344 z dnia 5 października 1998 r). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.