Jeleniowski Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XLVIII/673/18 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 106,46 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 5 gmin w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Waśniów: 17,67 km², czyli 16% powierzchni gminy i 42% całego parku
• Gmina Baćkowice: 10,44 km², czyli 11% powierzchni gminy i 25% całego parku
• Gmina Nowa Słupia: 8,32 km², czyli 9,7% powierzchni gminy i 20% całego parku
• Gmina Sadowie: 4,37 km², czyli 5,3% powierzchni gminy i 10% całego parku
• Gmina Łagów: 1,42 km², czyli 1,3% powierzchni gminy i 3,4% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (5): Nowa Słupia: Jeleniów; Sadowie: Truskolasy; Waśniów: Nowy Skoszyn, Witosławice, Wronów. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XXVI/124/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Tarnobrzegu z dnia 30 marca 1988 r. w sprawie ustanowienia Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Tarnobrzeskiego Nr 9 poz. 42 z 1988 r.).
• Uchwała Nr XXVIII/279/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. w sprawie ustanowienia Zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich (Dz. Urz. Woj. Kieleckiego Nr 18, poz. 199 z 1988 r.).
• Rozporządzenie Nr 14/94 Wojewody Kieleckiego z dnia 14 września 1994 r. w sprawie Zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich i Ponidzia (Dz. Urz. Woj. Kieleckiego Nr 9, poz. 82 z 1994 r.).
• Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Tarnobrzeskiego z dnia 3 kwietnia 1995 r. w sprawie zmiany granic Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego ustanowionego na części obszaru województwa tarnobrzeskiego (Dz. Urz. Woj. Tarnobrzeskiego Nr 4, poz. 71 z 1995 r.).
• Rozporządzenie Nr 336/2001 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 17 października 2001r. w sprawie utworzenia Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego Nr 108 , poz.1272 z 2001 r. z 2002 r. Nr 8, poz. 67 i z 2003r. Nr 6, poz. 84).
• Rozporządzenie Nr 74/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 156, poz. 1935 z), ogłoszony 20 lipca 2005.
• Rozporządzenie Nr 4/2009 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 42, poz. 616), ogłoszony 23 lutego 2009.
• UCHWAŁA Nr XLIX/871/14 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie utworzenia Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 17), ogłoszony 8 stycznia 2015.
• UCHWAŁA NR XLVIII/673/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 17 września 2018 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego Nr XLIX/871/14 z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie utworzenia Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 3315), ogłoszony 24 września 2018.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• Uchwała nr XVII/210/25 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 czerwca 2025 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości