Czym jest Jastrząbsko-Żdżarski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XVIII/248/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Jastrząbsko-Żdżarski Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 11 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Czarna: 108,8 km², czyli 74% powierzchni gminy i 37% całego obszaru
- Gmina Radomyśl Wielki: 43,95 km², czyli 28% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Pilzno: 40,42 km², czyli 25% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Radgoszcz: 33,92 km², czyli 39% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Lisia Góra: 28,32 km², czyli 27% powierzchni gminy i 9,5% całego obszaru
- Gmina Skrzyszów: 23,11 km², czyli 27% powierzchni gminy i 7,8% całego obszaru
- Gmina Wadowice Górne: 11 km², czyli 13% powierzchni gminy i 3,7% całego obszaru
- Gmina Tarnów: 4,44 km², czyli 5,4% powierzchni gminy i 1,5% całego obszaru
- Gmina Żyraków: 2,47 km², czyli 2,2% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
- Gmina Dębica: 0,29 km², czyli 0,2% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
- Dębica: 0,15 km², czyli 0,4% powierzchni miasta i 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (16): Lisia Góra: Nowa Jastrząbka; Skrzyszów: Pogórska Wola; Czarna: Chotowa, Czarna, Głowaczowa, Golemki, Grabiny, Podlesie, Przyborów, Stary Jawornik, Żdżary; Pilzno: Lipiny, Machowa, Podlesie; Radomyśl Wielki: Janowiec; Wadowice Górne: Jamy.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (9): Radgoszcz: Małec, Smyków; Lisia Góra: Nowe Żukowice; Czarna: Jaźwiny, Stara Jastrząbka; Żyraków: Straszęcin; Radomyśl Wielki: Dulcza Mała, Dulcza Wielka, Żarówka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 23/96 Wojewody Tarnowskiego z dnia 28 sierpnia 1996 r. w sprawie wyznaczania obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 10, poz. 60).
- Rozporządzenie Nr 50/2000 Wojewody Małopolskiego z dnia 4 maja 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu województwa tarnowskiego (Dz. Urz. z dnia 19 maja 2000 r. Nr 34, poz. 451).
- Rozporządzenie Nr 72/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie Jastrząbsko - Żdżarskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w części położonej w Województwie Małopolskim (Dz. Urz. z dnia 14 marca 2006 r. Nr 126, poz. 796).
- Rozporządzenie Nr 9/07 Wojewody Małop. z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniające rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu położonych na terenie województwa małopolskiego (Dz. Urz. z dnia 6 lipca 2007 r. Nr 499, poz. 3294).
- Uchwała Nr XVIII/296/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie Jastrząbsko - Żdżarskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w części położonej w Województwie Małopolskim (Dz. Urz. z dnia 20 marca 2012 r. poz. 1191).
- Uchwała Nr XVIII/248/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 24 lutego 2020 r. w sprawie Jastrząbsko - Żdżarskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w części położonej w Województwie Małopolskim (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 2036), ogłoszony 10 marca 2020.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 28 270 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 29 686 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XVIII/248/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Jastrząbsko-Żdżarski Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 11 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Czarna (37% formy), Radomyśl Wielki (15% formy), Pilzno (14% formy) i Radgoszcz (11% formy).
Który akt wyznaczył Jastrząbsko-Żdżarski Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 23/96 Wojewody Tarnowskiego z 28 sierpnia 1996 (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 10, poz. 60). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego (na terenie województwa małopolskiego), brak informacji w aktach prawnych o sprawującym nadzór na terenie województwa podkarpackiego.