Czym jest Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 340,9 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 10 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Korczyna: 60,99 km², czyli 66% powierzchni gminy i 24% całego parku
- Gmina Frysztak: 44,66 km², czyli 49% powierzchni gminy i 17% całego parku
- Gmina Strzyżów: 44 km², czyli 31% powierzchni gminy i 17% całego parku
- Gmina Wojaszówka: 40,47 km², czyli 49% powierzchni gminy i 16% całego parku
- Gmina Wiśniowa: 19,17 km², czyli 23% powierzchni gminy i 7,5% całego parku
- Gmina Jasienica Rosielna: 14,69 km², czyli 26% powierzchni gminy i 5,7% całego parku
- Gmina Brzostek: 12,7 km², czyli 10% powierzchni gminy i 4,9% całego parku
- Gmina Niebylec: 10,41 km², czyli 10% powierzchni gminy i 4,1% całego parku
- Gmina Wielopole Skrzyńskie: 7,05 km², czyli 7,5% powierzchni gminy i 2,7% całego parku
- Gmina Domaradz: 2,51 km², czyli 4,4% powierzchni gminy i 1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (12): Jasienica Rosielna: Wola Jasienicka; Korczyna: Czarnorzeki, Krasna, Węglówka, Wola Komborska; Wojaszówka: Pietrusza Wola, Rzepnik; Frysztak: Huta Gogołowska, Pułanki, Stępina; Strzyżów: Bonarówka; Wiśniowa: Oparówka.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (22): Domaradz: Domaradz; Brzostek: Januszkowice, Kamienica Górna, Opacionka, Wola Brzostecka; Wojaszówka: Bratkówka, Łączki Jagiellońskie, Łęki Strzyżowskie, Wojkówka; Frysztak: Cieszyna, Frysztak, Glinik Górny, Glinik Średni, Gogołów, Kobyle; Niebylec: Lutcza; Strzyżów: Godowa, Wysoka Strzyżowska, Żyznów; Wiśniowa: Jazowa, Kozłówek, Markuszowa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Rzeszowskiego z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie utworzenia Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr 3, poz. 35 z 1993 r.).
- Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 7 kwietnia 1993 r. w sprawie utworzenia Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 8, poz. 56 z 1993 r.).
- Rozporządzenie Nr 6 Wojewody Tarnowskiego z dnia 23 lipca 1993 r. w sprawie utworzenia Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Województwa Tarnowskiego Nr 6, poz. 47) (Dz. Urz. Województwa Tarnowskiego Nr 6, poz. 47 z 1993 r.).
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 58, poz. 614), ogłoszony 15 maja 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 63/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 16 czerwca 2005 r. w sprawie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 82, poz. 1388), ogłoszony 17 czerwca 2005.
- UCHWAŁA NR XLVIII/990/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1944), ogłoszony 10 lipca 2014.
- UCHWAŁA NR XLII/726/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 września 2017 r. zmieniająca uchwałę Nr XLVIII/990/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014 r. sprawie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 3396), ogłoszony 18 października 2017.
- Uchwała nr XXXVII/610/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 31 maja 2021 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2021 r. poz. 2250), ogłoszony 21 czerwca 2021.
- Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach parków krajobrazowych (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3299), ogłoszony 12 września 2022.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy?
W 10 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Korczyna (24% formy), Frysztak (17% formy), Strzyżów (17% formy) i Wojaszówka (16% formy).
Który akt powołał Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Rzeszowskiego z 16 marca 1993 (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr 3, poz. 35 z 1993 r). Później wydano jeszcze 8 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Podkarpackiego.