Czym jest Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXXV/620/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 11 gmin w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 13 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Szydłów: 108 km², czyli 100% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Gnojno: 96,32 km², czyli 100% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Chmielnik: 93,23 km², czyli 66% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Pierzchnica: 85,5 km², czyli 82% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Morawica: 76,65 km², czyli 55% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Kije: 48,51 km², czyli 48% powierzchni gminy i 8% całego obszaru
- Gmina Raków: 46,94 km², czyli 25% powierzchni gminy i 7,7% całego obszaru
- Gmina Tuczępy: 20,64 km², czyli 25% powierzchni gminy i 3,4% całego obszaru
- Gmina Busko-Zdrój: 13,97 km², czyli 5,9% powierzchni gminy i 2,3% całego obszaru
- Gmina Stopnica: 9,08 km², czyli 7,2% powierzchni gminy i 1,5% całego obszaru
- Gmina Łagów: 9,01 km², czyli 8% powierzchni gminy i 1,5% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (107, wymieniamy 60): Busko-Zdrój: Palonki, Słabkowice, Służów; Gnojno: Balice, Bugaj, Falki, Glinka, Gnojno, Gorzakiew, Grabki Małe, Janowice Poduszowskie, Janowice Raczyckie, Januszowice, Jarząbki, Kostera, Maciejowice, Piaski, Płośnia, Poręba, Pożogi, Raczyce, Ruda, Rzeszutki, Skadla, Wola Bokrzycka, Wola Zofiowska, Wólka Bosowska, Zagrody, Zawada, Zofiówka; Stopnica: Bosowice; Tuczępy: Brzozówka, Chałupki, Grzymała, Kargów; Chmielnik: Borzykowa, Grabowiec, Holendry, Jasień, Kotlice, Łagiewniki, Lipy, Lubania, Ługi, Minostowice, Piotrkowice, Śladków Mały, Suchowola, Suliszów, Suskrajowice, Szyszczyce, Zrecze Chałupczańskie, Zrecze Duże, Zrecze Małe; Łagów: Melonek; Morawica: Brudzów, Chałupki, Chmielowice, Dębska Wola, Drochów Dolny.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (16): Busko-Zdrój: Posada, Skorzów; Tuczępy: Grzymałka, Podlesie; Chmielnik: Ciecierze; Łagów: Winna; Morawica: Nida, Wola Morawicka; Pierzchnica: Podstoła; Raków: Pągowiec, Raków; Kije: Borczyn, Żydówek; Bogoria: Łagówka; Szydłów: Jabłonica, Wola Żyzna. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 12/95 Wojewody Kieleckiego z dnia 29 września 1995r. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie kieleckim (Dz. Urz. z 1995 r. Nr 21, poz. 145), ogłoszony 6 listopada 1995.
- Rozporządzenie Nr 48/2002 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie kieleckim (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 108, poz. 1275), ogłoszony 23 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 89/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 156, poz. 1950), ogłoszony 20 lipca 2005.
- Rozporządzenie Nr 9/2008 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 25 sierpnia 2008 r. o zmianie rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 189, poz. 2515), ogłoszony 2 września 2008.
- Rozporządzenie Nr 17/2009 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 lutego 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 42, poz. 629), ogłoszony 23 lutego 2009.
- Uchwała Nr XXXV/620/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 września 2013 r. dotycząca wyznaczenia Chmielnicko-Szydłowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3312), ogłoszony 1 października 2013.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXXV/620/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 11 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Szydłów (18% formy), Gnojno (16% formy), Chmielnik (15% formy) i Pierzchnica (14% formy).
Który akt wyznaczył Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 12/95 Wojewody Kieleckiego z 29 września 1995 (Dz. Urz. z 1995 r. Nr 21, poz. 145). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Świętokrzyskiego.