Czym jest Chełmiński Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 7/2009 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Chełmiński Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 10 gmin w województwie kujawsko-pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Chełmno: 109,3 km², czyli 96% powierzchni gminy i 51% całego parku
- Gmina Unisław: 37,98 km², czyli 52% powierzchni gminy i 18% całego parku
- Gmina Stolno: 27,96 km², czyli 28% powierzchni gminy i 13% całego parku
- Chełmno: 13,25 km², czyli 98% powierzchni miasta i 6,2% całego parku
- Gmina Kijewo Królewskie: 12,41 km², czyli 17% powierzchni gminy i 5,8% całego parku
- Gmina Grudziądz: 10,19 km², czyli 6,1% powierzchni gminy i 4,8% całego parku
- Gmina Świecie: 0,86 km², czyli 0,5% powierzchni gminy i 0,4% całego parku
- Gmina Dragacz: 0,5 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 0,2% całego parku
- Gmina Pruszcz: 0,23 km², czyli 0,2% powierzchni gminy i 0,1% całego parku
- Gmina Dąbrowa Chełmińska: 0,04 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (27): Chełmno: Chełmno; Chełmno: Bieńkówka, Borówno, Dołki, Dolne Wymiary, Dorposz Chełmiński, Górne Wymiary, Klamry, Kolenki, Kolno, Łęg, Małe Łunawy, Nowawieś Chełmińska, Nowe Dobra, Ostrów Świecki, Podwiesk, Różnowo, Starogród, Starogród Dolny, Wielkie Łunawy; Kijewo Królewskie: Kiełp; Unisław: Błoto, Bruki Kokocka, Bruki Unisławskie, Kokocko; Grudziądz: Brankówka, Sosnówka.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Chełmno: Kałdus, Uść; Kijewo Królewskie: Płutowo, Szymborno; Stolno: Grubno, Paparzyn, Rybieniec, Trzebiełuch, Wabcz, Wabcz-Kolonia; Unisław: Gołoty, Raciniewo, Unisław; Grudziądz: Gogolin, Szynych; Dragacz: Wielkie Stwolno; Pruszcz: Grabówko. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 11/98 Wojewody Toruńskiego z dnia 15 maja 1998 r. w sprawie utworzenia Chełmińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz.Woj.Toruńskiego nr 16, poz. 89 z dnia 29 maja 1998 r.).
- Zarządzenie nr 144/03 Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 21 maja 2003 r. w sprawie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego, ogłoszony 21 maja 2003.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 32/2004 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 19 listopada 2004 r. w sprawie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 118, poz. 1988), ogłoszony 2 grudnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 18/2005 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 8 września 2005 r. uchylające rozporządzenie w sprawie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 108, poz. 1872), ogłoszony 21 września 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 19/2005 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 8 września 2005 r. w sprawie Chełmińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 108, poz. 1873), ogłoszony 21 września 2005.
- Zarządzenie nr 349/2005 Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 8 września 2005 r. w sprawie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego, ogłoszony 5 września 2005.
- Rozporządzenie Nr 7/2009 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 13 maja 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Chełmińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 52, poz. 1084), ogłoszony 19 maja 2009.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 22 336 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 21 271 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 7/2009 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Chełmiński Park Krajobrazowy?
W 10 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Chełmno (51% formy), Unisław (18% formy), Stolno (13% formy) i Chełmno (6,2% formy).
Który akt powołał Chełmiński Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 11/98 Wojewody Toruńskiego z 15 maja 1998 (Dz. Urz.Woj.Toruńskiego nr 16, poz. 89 z dnia 29 maja 1998 r). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.