Czy w gminie Wierzbinek są obszary chronione
Formy ochrony przyrody wylicza art. 6 ustawy o ochronie przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne i zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Wszystkie trafiają do jednego rejestru prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i stamtąd pochodzą liczby na tej stronie.
Formy ochrony przyrody obejmują 38% powierzchni gminy, czyli 55,59 km². Najsilniejsza z nich to Skulski Park Krajobrazowy, a zakazy, które tam obowiązują, wybrał akt powołujący tę formę.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Które formy ochrony tu sięgają
Rejestr wymienia tu 2 formy ochrony: 1 park krajobrazowy, 1 obszar chronionego krajobrazu.
Nazwa każdej formy prowadzi do jej strony: w których gminach leży, jakie akty ją utworzyły i zmieniały i kto sprawuje nad nią nadzór.
- Skulski Park Krajobrazowy - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Goplańsko-Kujawski Obszar Chronionego Krajobrazu - 38% powierzchni gminy
Co ochrona przyrody oznacza dla budowy
W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w obszarowej formie ochrony przyrody uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wyjątkiem jest park narodowy i jego otulina: tam decyzję uzgadnia dyrektor parku.
Miejscowości gminy a granice form ochrony
Każdą miejscowość reprezentuje tu jej punkt z rejestru TERYT. Jeśli granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od tego punktu, może przecinać samą miejscowość – wtedy o pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie, dlatego takie miejscowości są wymienione osobno.
Goplańsko-Kujawski Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje tu: Goczki, Julianowo, Kazimierzewo, Mąkoszyn, Nockie Holendry, Nowa Ruda, Obory, Pamiątka, Posada, Stara Ruda, Sumin, Synogać, Zamość, Zaryń, Zielonka.
Granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od środka tych miejscowości: Boguszyce, Broniszewo, Dębowiec, Galczyce, Galczyczki, Kalina, Łysek, Mielno, Noć, Nykiel, Wilcza Kłoda, Władysławowo, Zaborowo.
Po której stronie tej granicy stoi konkretna działka, rozstrzyga jej położenie.
Poza granicami wszystkich form ochrony leżą: Biele, Boguszyczki, Cegielnia-Rudki, Chlebowo, Ciepłowo, Dobra Wola, Dziadoch, Florianowo, Gaj, Helenowo, Janowice, Janowo, Katarzynowo, Kazimierowo, Kazubek, Kolonia Racięcin, Kryszkowice, Krzymowo, Kwiatkowo, Morzyczyn, Ostrowo, Pagórki, Palmowo, Paradowo, Racięcin, Ruszkowo, Ruszkówek, Rybno, Sadlno, Słomkowo, Sosnówka, Stanisławowo, Stefanowo Racięckie, Straszewo, Talarkowo, Teodorowo, Teresewo, Tomaszewo, Tomisławice, Trzciniec, Walerianowo, Wandzinowo, Wierzbinek, Witkowice, Wojciechowo, Wójcinek, Zakrzewek, Ziemięcin, Złotowo.
Pomniki przyrody
Rejestr notuje w gminie Wierzbinek 3 pomniki przyrody. Każdy z nich to osobny wpis z własnym aktem powołującym i własną lokalizacją.
Najczęściej chronione gatunki: dąb szypułkowy – 2, świerk pospolity – 1.
Najnowszy tutejszy pomnik przyrody ustanowiono 2 listopada 1979. Pomnik ustanawia uchwała rady gminy, więc lista jest otwarta i bywa uzupełniana.
Sąsiednie gminy powiatu konińskiego
W tym samym powiecie formy ochrony przyrody obejmują: Krzymów 100%, Kramsk 97%, Sompolno 82%, Skulsk 70%, Golina 67%, Ślesin 63%, Rzgów 44%, Kazimierz Biskupi 39%, Grodziec 30%, Stare Miasto 28%, Wilczyn 27%, Kleczew 22%.
Granica gminy nie jest granicą parku ani obszaru siedliskowego. Ta sama forma ciągnie się przez kilka gmin naraz, więc sąsiednie strony warto przejrzeć razem z tą.
Jak to wygląda na tle kraju
Wśród 2201 gmin, w których rejestr notuje jakąkolwiek formę ochrony przyrody, gmina Wierzbinek zajmuje 993. miejsce pod względem udziału chronionej powierzchni. W województwie wielkopolskim jest to 75. miejsce spośród 191.
W województwie wielkopolskim formy ochrony sięgają 191 z 226 gmin, a mediana udziału wynosi tam 28%. W skali kraju obejmują 2201 gmin, mediana udziału to 33%, a ponad połowę swojej powierzchni ma chronioną 761 gmin.
Jak sprawdzić konkretny adres w gminie Wierzbinek
Liczba na tej stronie opisuje całą gminę. O pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy, a granicę rysowano po siedliskach, dolinach i kompleksach leśnych, więc sprawdza się to punktowo.
- Geoserwis GDOŚ - urzędowa mapa wszystkich form ochrony przyrody, warstwa po warstwie
- Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - karta każdej formy razem z aktem powołującym, a w nim lista zakazów, które tam faktycznie obowiązują
- Raport mScanner - formy ochrony przyrody dla wpisanego adresu razem z pozostałymi warstwami; podgląd bezpłatny
- Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie granica przecina działkę
- Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, granica formy ochrony bywa w nim wprost narysowana
- Regionalna dyrekcja ochrony środowiska - uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie chronionym, więc to tam trafia wniosek gminy
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w gminie Wierzbinek - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te liczby
Udział to część powierzchni gminy leżąca w granicach form ochrony z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (GDOŚ; obszarowych wpisów w rejestrze: 11 702); granice gminy pochodzą z Państwowego Rejestru Granic. Park sąsiedniej gminy nie powiększa tutejszego wyniku, a teren objęty kilkoma formami naraz liczy się tylko raz.
Stan rejestru na 6 października 2026. Najnowsza forma ustanowiona 16 października 2026. Warstwy obszarowe GDOŚ udostępnia bez daty aktualizacji, więc innej daty źródła usługa nie podaje.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, usługa pobierania WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, wykaz miejscowości wraz z ich punktami
Najczęściej zadawane pytania
Czy w gminie Wierzbinek są obszary chronione?
Tak. Formy ochrony przyrody obejmują 38% powierzchni gminy, a najsilniejsza z nich to Skulski Park Krajobrazowy. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy.
Jakie zakazy obowiązują w parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu?
Te, które wybrał akt powołujący daną formę. Ustawa podaje katalog (art. 17 ust. 1 dla parku krajobrazowego, art. 24 ust. 1 dla obszaru chronionego krajobrazu) i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”. Najczęściej spotykany przy zabudowie to zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika. Pełną listę dla konkretnej formy znajdziesz w jej karcie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody.
Gdzie sprawdzić, czy konkretna działka leży w formie ochrony przyrody?
W Geoserwisie GDOŚ, który rysuje wszystkie formy na jednej mapie, oraz na Geoportalu krajowym, gdzie ta sama warstwa leży na działkach ewidencyjnych, więc widać przebieg granicy względem działki. Zakazy obowiązujące w danej formie są w jej akcie powołującym, dostępnym z karty formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody.