Formy ochrony gmina po gminie
Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Ujsoły 97%, Łękawica 75%, Rajcza 73%, Czernichów 70%, Węgierska Górka 66%, Lipowa 55%, Jeleśnia 48%, Radziechowy-Wieprz 47%, Ślemień 47%, Milówka 44%, Świnna 36%, Łodygowice 24%, Żywiec 11%, Gilowice 9,5%.
Udziały liczymy, przecinając granice form z granicą każdej gminy, więc obszar sąsiada nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny to suma mnogościowa, a nie suma udziałów.
Które formy ochrony leżą w powiecie żywieckim
Rejestr wymienia tutaj między innymi: Rezerwat Przyrody „Grapa”, Park Krajobrazowy Beskidu Małego, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Beskid Żywiecki”, Użytek Ekologiczny „Stowek na Kosarach pod Hyśkowcem”, Użytek Ekologiczny „Moszczanickie dęby”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Beskid Mały”, Rezerwat Przyrody „Pilsko”, Rezerwat Przyrody „Romanka”, Rezerwat Przyrody „Pod Rysianką”, Żywiecki Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (ptasi) „Beskid Żywiecki”, Użytek Ekologiczny „Hala Miziowa”, Użytek Ekologiczny „Hala Cebulowa”, Użytek Ekologiczny „Hala Kamieniańska”, Rezerwat Przyrody „Kuźnie”, Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Beskid Śląski”, Rezerwat Przyrody „Szeroka w Beskidzie Małym”, Stanowisko Dokumentacyjne „Zamczysko na Ściszków Groniu”, Rezerwat Przyrody „Butorza”, Rezerwat Przyrody „Śrubita”, Rezerwat Przyrody „Madohora”, Rezerwat Przyrody „Gawroniec”, Rezerwat Przyrody „Oszast”, Rezerwat Przyrody „Muńcoł”.
Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej.
Gdzie zabudowa jest wykluczona wprost z ustawy
Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Ślemień 6,6%, Jeleśnia 1,2%, Łękawica 1,2%, Ujsoły 1,2%, Węgierska Górka 1,2%, Świnna 0,6%, Żywiec 0,5%, Rajcza 0,4%, Lipowa 0,1%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
Skąd pochodzą te liczby
Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Które gminy powiatu żywieckiego leżą w formach ochrony przyrody?
Rejestr notuje obszarowe formy ochrony w 14 z 15 gmin: Ujsoły (97% powierzchni), Łękawica (75% powierzchni), Rajcza (73% powierzchni), Czernichów (70% powierzchni), Węgierska Górka (66% powierzchni), Lipowa (55% powierzchni), Jeleśnia (48% powierzchni), Radziechowy-Wieprz (47% powierzchni), Ślemień (47% powierzchni), Milówka (44% powierzchni), Świnna (36% powierzchni), Łodygowice (24% powierzchni), Żywiec (11% powierzchni), Gilowice (9,5% powierzchni).