Formy ochrony gmina po gminie
Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Ogrodzieniec 84%, Pilica 61%, Łazy 53%, Zawiercie 48%, Włodowice 42%, Kroczyce 22%, Szczekociny 10%, Żarnowiec 10%, Irządze 2,3%, Poręba poniżej 0,1%.
Udział każdej gminy obejmuje tylko teren w jej granicach, więc obszar sąsiada nie powiększa wyniku. Teren objęty kilkoma formami naraz liczy się raz.
Które formy ochrony leżą w powiecie zawierciańskim
Rejestr wymienia tutaj: Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Ostoja Kroczycka”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Otulina Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki”, Kępina Rezerwat Przyrody, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Źródła Rajecznicy”, Rezerwat Przyrody „Góra Zborów”, Rezerwat Przyrody „Góra Chełm”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Ostoja Środkowojurajska”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Łąki Dąbrowskie”, Pomnik Przyrody „Zespół źródeł rzeki Centurii zlokalizowany w miejscowości Hutki Kanki, Gmina Łazy”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Buczyny w Szypowicach i Las Niwiski”, Rezerwat Przyrody „Ruskie Góry”, Rezerwat Przyrody „Smoleń”, Użytek Ekologiczny „Źródliska w Pilicy-Piaski”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Górnej Pilicy”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Suchy Młyn”, Miechowsko-Działoszycki Obszar Chronionego Krajobrazu, Użytek Ekologiczny „Białe Błota”, Użytek Ekologiczny „Smuga”, Użytek Ekologiczny „Mokradło”, Użytek Ekologiczny „Kaczeniec”, Użytek Ekologiczny „Stawki”, Użytek Ekologiczny „Jeziorka”, Użytek Ekologiczny „Bagienko”, Obszar Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskiej.
Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej.
Gdzie zabudowa jest wykluczona wprost z ustawy
Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Irządze 1,3%, Pilica 1,1%, Kroczyce 0,4%, Łazy 0,2%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy o ochronie przyrody. Jej art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
Skąd pochodzą te liczby
Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), w granicach gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan rejestru na 6 października 2026.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Które gminy powiatu zawierciańskiego leżą w formach ochrony przyrody?
Rejestr notuje obszarowe formy ochrony w 10 z 10 gmin: Ogrodzieniec – 84% powierzchni, Pilica – 61% powierzchni, Łazy – 53% powierzchni, Zawiercie – 48% powierzchni, Włodowice – 42% powierzchni, Kroczyce – 22% powierzchni, Szczekociny – 10% powierzchni, Żarnowiec – 10% powierzchni, Irządze – 2,3% powierzchni, Poręba – poniżej 0,1% powierzchni.