Ochrona przyrody - powiat tomaszowski (łódzkie)

Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Inowłódz 62%, Rzeczyca 22%, Tomaszów Mazowiecki (gmina wiejska) 19%, Będków 16%, Lubochnia 5,9%, Tomaszów Mazowiecki (miasto) 3%, Rokiciny 0,7%, Żelechlinek 0,2%, Ujazd 0,1%, Czerniewice poniżej 0,1%.

Udziały liczymy, przecinając granice form z granicą każdej gminy, więc obszar sąsiada nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny to suma mnogościowa, a nie suma udziałów.

Rejestr wymienia tutaj między innymi: Rezerwat Przyrody „Niebieskie Źródła”, Spalski Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Łąki Ciebłowickie”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Niebieskie Źródła”, Stanowisko Dokumentacyjne „Groty Nagórzyckie”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Doliny Wolbórki”, Rezerwat Przyrody „Konewka”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Lasy Spalskie”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Górnej Rawki”, Rezerwat Przyrody „Żądłowice”, Rezerwat Przyrody „Spała”, Rezerwat Przyrody „Gać Spalska”, Rezerwat Przyrody „Dolina Ceteńki”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Dolnej Pilicy”, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Skarpa Jurajska”, Rezerwat Przyrody „Kruszewiec”, Rezerwat Przyrody „Starodrzew Lubochniański”, Rezerwat Przyrody „Małecz”, Rezerwat Przyrody „Łaznów”, Użytek Ekologiczny „Mokradło Łaznowska Wola”, Obszar Natura 2000 (ptasi) „Dolina Pilicy”, Kampinoski Park Narodowy, Rezerwat Przyrody „Jeleń”, Rezerwat Przyrody „Twarda”, Rezerwat Przyrody „Sługocice”.

Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej.

Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Inowłódz 5,3%, Lubochnia 1,1%, Tomaszów Mazowiecki (gmina wiejska) 1%, Tomaszów Mazowiecki (miasto) 0,7%, Rokiciny 0,7%, Żelechlinek 0,2%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.

Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026.

Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.