Formy ochrony gmina po gminie
Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Susiec 99%, Bełżec 86%, Lubycza Królewska 82%, Tomaszów Lubelski (gmina wiejska) 56%, Tyszowce 40%, Łaszczów 39%, Tarnawatka 34%, Jarczów 18%, Ulhówek 15%, Tomaszów Lubelski (miasto) 8,8%, Rachanie 5,1%, Telatyn poniżej 0,1%.
Udział każdej gminy obejmuje tylko teren w jej granicach, więc obszar sąsiada nie powiększa wyniku. Teren objęty kilkoma formami naraz liczy się raz.
Które formy ochrony leżą w powiecie tomaszowskim
Rejestr wymienia tutaj między innymi: Obszar Natura 2000 (ptasi) „Dolina Sołokiji”, Obszar Natura 2000 (ptasi) „Roztocze”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Minokąt”, Roztoczański Obszar Chronionego Krajobrazu (woj. podkarpackie), Rezerwat Przyrody „Las Lipowy w Uroczysku Bukowiec”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Łąki nad Szyszłą”, Obszar Natura 2000 (ptasi) „Dolina Szyszły”, Obszar Natura 2000 (ptasi) „Zlewnia Górnej Huczwy”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Żurawce”, Użytek Ekologiczny „Korhynie”, Rezerwat Przyrody „Machnowska Góra”, Rezerwat Przyrody „Jalinka”, Południoworoztoczański Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Uroczyska Roztocza Wschodniego”, Użytek Ekologiczny „Żurawce”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dobużek”, Użytek Ekologiczny „Stawy Łaszczowskie”, Rezerwat Przyrody „Przecinka”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Wożuczyn”, Rezerwat Przyrody „Czartowe Pole”, Rezerwat Przyrody „Nad Tanwią”, Nowiny Rezerwat Przyrody, Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej, Krasnobrodzki Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (ptasi) „Puszcza Solska”.
Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej.
Gdzie zabudowa jest wykluczona wprost z ustawy
Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Susiec 0,6%, Rachanie 0,5%, Tomaszów Lubelski (gmina wiejska) 0,4%, Jarczów 0,1%, Lubycza Królewska 0,1%, Tyszowce 0,1%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy o ochronie przyrody. Jej art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
Skąd pochodzą te liczby
Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), w granicach gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan rejestru na 6 października 2026.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Które gminy powiatu tomaszowskiego leżą w formach ochrony przyrody?
Rejestr notuje obszarowe formy ochrony w 12 z 13 gmin: Susiec – 99% powierzchni, Bełżec – 86% powierzchni, Lubycza Królewska – 82% powierzchni, Tomaszów Lubelski (gmina wiejska) – 56% powierzchni, Tyszowce – 40% powierzchni, Łaszczów – 39% powierzchni, Tarnawatka – 34% powierzchni, Jarczów – 18% powierzchni, Ulhówek – 15% powierzchni, Tomaszów Lubelski (miasto) – 8,8% powierzchni, Rachanie – 5,1% powierzchni, Telatyn – poniżej 0,1% powierzchni.