Formy ochrony gmina po gminie
Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Bratian 47%, Grodziczno 42%, Biskupiec 37%, Nowe Miasto Lubawskie 33%, Kurzętnik 29%.
Udział każdej gminy obejmuje tylko teren w jej granicach, więc obszar sąsiada nie powiększa wyniku. Teren objęty kilkoma formami naraz liczy się raz.
Które formy ochrony leżą w powiecie nowomiejskim
Rejestr wymienia tutaj między innymi: Rezerwat Przyrody „Rzeka Drwęca”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Drwęcy”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Dolnej Drwęcy”, Rezerwat Przyrody „Jezioro Karaś”, Rezerwat Przyrody „Uroczysko Piotrowice”, Rezerwat Przyrody „Łabędź”, Rezerwat Przyrody „Kociołek”, Brodnicki Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Kakaju”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Ostoja Brodnicka”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Jezioro Karaś”, Skarliński Obszar Chronionego Krajobrazu, Obszar Chronionego Krajobrazu „Jeziora Goryńskiego”, Użytek Ekologiczny „Bagna, łąki i oczka śródleśne Nadleśnictwa Jamy”, Użytek Ekologiczny „Śródleśne bagna na terenie Nadleśnictwa Brodnica.”, Użytek Ekologiczny „Iwanki-Zgniłki”, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Oz Tymawski”, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Las Słupnicki”, Rezerwat Przyrody „Piekiełko”, Welski Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Przełomowa Dolina Rzeki Wel”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Doliny Rzeki Wel”, Buchnowski Obszar Chronionego Krajobrazu, Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Jeziora Zwiniarz, Rezerwat Przyrody „Jezioro Mścin”.
Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej.
Gdzie zabudowa jest wykluczona wprost z ustawy
Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Nowe Miasto Lubawskie 1,6%, Biskupiec 1,3%, Kurzętnik 0,9%, Grodziczno 0,2%, Bratian 0,2%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy o ochronie przyrody. Jej art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
Skąd pochodzą te liczby
Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), w granicach gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan rejestru na 6 października 2026.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Które gminy powiatu nowomiejskiego leżą w formach ochrony przyrody?
Rejestr notuje obszarowe formy ochrony w 5 z 5 gmin: Bratian – 47% powierzchni, Grodziczno – 42% powierzchni, Biskupiec – 37% powierzchni, Nowe Miasto Lubawskie – 33% powierzchni, Kurzętnik – 29% powierzchni.