Formy ochrony gmina po gminie
Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Krzeszowice 69%, Zabierzów 67%, Jerzmanowice-Przeginia 61%, Wielka Wieś 61%, Skała 44%, Czernichów 42%, Zielonki 40%, Iwanowice 35%, Liszki 35%, Michałowice 35%, Sułoszowa 9,6%, Skawina 0,5%, Świątniki Górne 0,4%, Mogilany 0,2%, Igołomia-Wawrzeńczyce poniżej 0,1%.
Udziały liczymy, przecinając granice form z granicą każdej gminy, więc obszar sąsiada nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny to suma mnogościowa, a nie suma udziałów.
Które formy ochrony leżą w powiecie krakowskim
Rejestr wymienia tutaj między innymi: Rezerwat Przyrody „Kajasówka”, Rudniański Park Krajobrazowy, Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Rudniańskie Modraszki - Kajasówka”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Rudno”, Dłubniański Park Krajobrazowy, Ojcowski Park Narodowy, Rezerwat Przyrody „Dolina Szklarki”, Park Krajobrazowy „Dolinki Krakowskie”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Prądnika”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolinki Jurajskie”, Pomnik Przyrody „Cisówki”, Pomnik Przyrody „Podskałki”, Pomnik Przyrody „Grodzisko”, Pomnik Przyrody „Łysa Skała”, Pomnik Przyrody „Sokołowe Skały”, Pomnik Przyrody „Psi Klatka”, Dębiny Pomnik Przyrody, Pomnik Przyrody „Grupa Skałek Fijołkowa”, Rezerwat Przyrody „Dolina Racławki”, Rezerwat Przyrody „Dolina Eliaszówki”, Rezerwat Przyrody „Dolina Potoku Rudno”, Tenczyński Park Krajobrazowy, Czerna Obszar Natura 2000 (siedliskowy), Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Krzeszowice”.
Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej.
Gdzie zabudowa jest wykluczona wprost z ustawy
Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Skała 16%, Sułoszowa 9,6%, Jerzmanowice-Przeginia 5,4%, Krzeszowice 4,7%, Wielka Wieś 2,5%, Zabierzów 1,4%, Liszki 0,3%, Skawina 0,3%, Czernichów 0,2%, Mogilany 0,2%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
Skąd pochodzą te liczby
Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Które gminy powiatu krakowskiego leżą w formach ochrony przyrody?
Rejestr notuje obszarowe formy ochrony w 15 z 17 gmin: Krzeszowice (69% powierzchni), Zabierzów (67% powierzchni), Jerzmanowice-Przeginia (61% powierzchni), Wielka Wieś (61% powierzchni), Skała (44% powierzchni), Czernichów (42% powierzchni), Zielonki (40% powierzchni), Iwanowice (35% powierzchni), Liszki (35% powierzchni), Michałowice (35% powierzchni), Sułoszowa (9,6% powierzchni), Skawina (0,5% powierzchni), Świątniki Górne (0,4% powierzchni), Mogilany (0,2% powierzchni), Igołomia-Wawrzeńczyce (poniżej 0,1% powierzchni).