Czy w gminie Koronowo są obszary chronione
Formy ochrony przyrody wylicza art. 6 ustawy o ochronie przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne i zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Wszystkie trafiają do jednego rejestru prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i stamtąd pochodzą liczby na tej stronie.
W granicach gminy leży Rezerwat Przyrody „Bagno Głusza”, czyli forma, w której ustawa zakazuje zabudowy. Wszystkie formy ochrony przyrody obejmują tu razem 40% powierzchni, a parki narodowe i rezerwaty – 0,4%.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Które formy ochrony tu sięgają
Rejestr wymienia tu 53 formy ochrony: 2 rezerwaty przyrody, 3 obszary chronionego krajobrazu, 46 użytków ekologicznych.
Lista poniżej obejmuje 40 z nich, od najsurowszej formy ochrony do najłagodniejszej.
Nazwa formy, która ma własną stronę, prowadzi do niej: tam są gminy, w których leży, akty, które ją utworzyły i zmieniały, i organ nadzoru.
- Rezerwat Przyrody „Bagno Głusza” - 0,4% powierzchni gminy
- Rezerwat Przyrody „Różanna Dęby im. Nadleśniczego Jana Rychlickiego” - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Obszar Chronionego Krajobrazu „Zalewu Koronowskiego” - 36% powierzchni gminy
- Obszar Chronionego Krajobrazu „Rynny Jezior Byszewskich” - 3% powierzchni gminy
- Obszar Chronionego Krajobrazu „Doliny rzeki Sępolenki” - 0,4% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny „Głusza” - 0,4% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
- Użytek Ekologiczny (bez nazwy) - poniżej 0,1% powierzchni gminy
Co ochrona przyrody oznacza dla budowy
W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy o ochronie przyrody. Jej art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego.
Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w obszarowej formie ochrony przyrody uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wyjątkiem jest park narodowy i jego otulina: tam decyzję uzgadnia dyrektor parku.
Miejscowości gminy a granice form ochrony
Każdą miejscowość reprezentuje tu jej punkt z rejestru TERYT. Jeśli granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od tego punktu, może przecinać samą miejscowość – wtedy o pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie, dlatego takie miejscowości są wymienione osobno.
Obszar Chronionego Krajobrazu „Zalewu Koronowskiego” obejmuje tu: Koronowo, Nowy Jasiniec, Okole, Olszyniec, Osiedle Awaryjne, Samociążek, Sokole-Kuźnica.
Obszar Chronionego Krajobrazu „Rynny Jezior Byszewskich” obejmuje tu miejscowość Stefanowo.
Granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od środka tych miejscowości: Buszkowo, Byszewo, Glinki, Gościeradz, Krąpiewo, Motyl, Salno, Sitowiec, Stopka, Tryszczyn.
Po której stronie tej granicy stoi konkretna działka, rozstrzyga jej położenie.
Poza granicami wszystkich form ochrony leżą: Bieskowo, Bytkowice, Dziedzinek, Gogolin, Gogolinek, Huta, Lucim, Łąsko Małe, Łąsko Wielkie, Mąkowarsko, Młynkowo, Morzewiec, Nowy Dwór, Osiek, Popielewo, Skarbiewo, Stary Dwór, Stary Jasiniec, Wierzchucin Królewski, Więzowno, Wilcze, Wiskitno, Witoldowo, Wtelno.
Pomniki przyrody
Rejestr notuje w gminie Koronowo 118 pomników przyrody. Każdy z nich to osobny wpis z własnym aktem powołującym i własną lokalizacją.
Najczęściej chronione gatunki: dąb szypułkowy – 83, lipa drobnolistna – 8, sosna zwyczajna (pospolita) – 3.
Najnowszy tutejszy pomnik przyrody ustanowiono 20 kwietnia 2023. Pomnik ustanawia uchwała rady gminy, więc lista jest otwarta i bywa uzupełniana.
Sąsiednie gminy powiatu bydgoskiego
W tym samym powiecie formy ochrony przyrody obejmują: Solec Kujawski 77%, Dąbrowa Chełmińska 71%, Nowa Wieś Wielka 65%, Białe Błota 41%, Osielsko 36%, Dobrcz 16%, Sicienko 12%.
Granica gminy nie jest granicą parku ani obszaru siedliskowego. Ta sama forma ciągnie się przez kilka gmin naraz, więc sąsiednie strony warto przejrzeć razem z tą.
Jak to wygląda na tle kraju
Wśród 2201 gmin, w których rejestr notuje jakąkolwiek formę ochrony przyrody, gmina Koronowo zajmuje 954. miejsce pod względem udziału chronionej powierzchni. W województwie kujawsko-pomorskim jest to 51. miejsce spośród 125.
W województwie kujawsko-pomorskim formy ochrony sięgają 125 z 144 gmin, a mediana udziału wynosi tam 30%. W skali kraju obejmują 2201 gmin, mediana udziału to 33%, a ponad połowę swojej powierzchni ma chronioną 761 gmin.
Jak sprawdzić konkretny adres w gminie Koronowo
Liczba na tej stronie opisuje całą gminę. O pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy, a granicę rysowano po siedliskach, dolinach i kompleksach leśnych, więc sprawdza się to punktowo.
- Geoserwis GDOŚ - urzędowa mapa wszystkich form ochrony przyrody, warstwa po warstwie
- Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - karta każdej formy razem z aktem powołującym, a w nim lista zakazów, które tam faktycznie obowiązują
- Raport mScanner - formy ochrony przyrody dla wpisanego adresu razem z pozostałymi warstwami; podgląd bezpłatny
- Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie granica przecina działkę
- Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, granica formy ochrony bywa w nim wprost narysowana
- Regionalna dyrekcja ochrony środowiska - uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie chronionym, więc to tam trafia wniosek gminy
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w gminie Koronowo - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te liczby
Udział to część powierzchni gminy leżąca w granicach form ochrony z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (GDOŚ; obszarowych wpisów w rejestrze: 11 702); granice gminy pochodzą z Państwowego Rejestru Granic. Park sąsiedniej gminy nie powiększa tutejszego wyniku, a teren objęty kilkoma formami naraz liczy się tylko raz.
Stan rejestru na 6 października 2026. Najnowsza forma ustanowiona 16 października 2026. Warstwy obszarowe GDOŚ udostępnia bez daty aktualizacji, więc innej daty źródła usługa nie podaje.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, usługa pobierania WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, wykaz miejscowości wraz z ich punktami
Najczęściej zadawane pytania
Czy w gminie Koronowo są obszary chronione?
Tak. Formy ochrony przyrody obejmują 40% powierzchni gminy, a najsilniejsza z nich to Rezerwat Przyrody „Bagno Głusza”. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy.
Jakie zakazy obowiązują w parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu?
Te, które wybrał akt powołujący daną formę. Ustawa podaje katalog (art. 17 ust. 1 dla parku krajobrazowego, art. 24 ust. 1 dla obszaru chronionego krajobrazu) i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”. Najczęściej spotykany przy zabudowie to zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika. Pełną listę dla konkretnej formy znajdziesz w jej karcie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody.
Czy w rezerwacie albo parku narodowym można cokolwiek wybudować?
Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie. Art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, a zakaz obowiązuje wprost z ustawy i nie zależy od uchwały. Ustawa dopuszcza odstępstwa: w parku narodowym zezwala na nie minister właściwy do spraw środowiska, w rezerwacie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Przy inwestycjach chodzi o wąską listę celów publicznych, i to przy braku rozwiązań alternatywnych oraz za kompensacją przyrodniczą.
Gdzie sprawdzić, czy konkretna działka leży w formie ochrony przyrody?
W Geoserwisie GDOŚ, który rysuje wszystkie formy na jednej mapie, oraz na Geoportalu krajowym, gdzie ta sama warstwa leży na działkach ewidencyjnych, więc widać przebieg granicy względem działki. Zakazy obowiązujące w danej formie są w jej akcie powołującym, dostępnym z karty formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody.