Wdzydzki Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr 260/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 153,09 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 6 gmin w województwie pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Dziemiany: 60,98 km², czyli 49% powierzchni gminy i 34% całego parku
• Gmina Kościerzyna: 53,47 km², czyli 17% powierzchni gminy i 30% całego parku
• Gmina Karsin: 49,69 km², czyli 29% powierzchni gminy i 28% całego parku
• Gmina Lipusz: 9,63 km², czyli 8,8% powierzchni gminy i 5,3% całego parku
• Gmina Stara Kiszewa: 6,91 km², czyli 3,3% powierzchni gminy i 3,8% całego parku
• Gmina Brusy: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (35): Dziemiany: Belfort, Czarne, Dąbrówka, Dębina, Jastrzębie Dziemiańskie, Kloc, Kozłowiec, Laska, Ostrów, Piechowice, Płęsy, Przerębska Huta, Rów, Schodno, Słupinko, Stony, Szablewo; Karsin: Joniny Duże, Joniny Małe, Knieja, Wdzydze Tucholskie, Wygoda; Kościerzyna: Czarlina, Czarlina-Osada, Gołuń, Juszki, Kruszyna, Loryniec, Skoczkowo, Szludron, Wawrzynowo, Wdzydze, Zabrody; Lipusz: Kula, Szwedzki Ostrów.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (19): Brusy: Popówka; Dziemiany: Kalisz, Kolano, Milkowo, Parowa, Tkalnia; Karsin: Borsk, Kliczkowy, Przytarnia; Kościerzyna: Grzybowski Młyn, Szenajda, Wąglikowice; Lipusz: Bałachy, Krugliniec, Lipuska Huta, Mechowo, Płocice, Wyrówno; Stara Kiszewa: Olpuch-Dworzec. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XIX/83/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 15 czerwca 1983 roku w sprawie utworzenia Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.WRN w Gdańsku z 1983 r. Nr 13, poz. 63), ogłoszony 15 czerwca 1983.
• Rozporządzenie nr 5/94 Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1994 r. Nr 27, poz. 139), ogłoszony 25 listopada 1994.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 11/98 Wojewody Gdańskiego z dnia 3 września 1998 r. zmieniające rozporządzenie nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1998 r. Nr 59, poz. 294), ogłoszony 14 września 1998.
• Rozporządzenie Nr 52/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 58, poz. 1189), ogłoszony 1 czerwca 2006.
• UCHWAŁA Nr 145/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2011 r. Nr 66, poz. 1460), ogłoszony 2 czerwca 2011.
• UCHWAŁA NR 260/XXIV/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO z dnia 25 lipca 2016 r. o zmianie uchwały Sejmiku Województwa Pomorskiego w sprawie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2943), ogłoszony 16 sierpnia 2016.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• ROZPORZĄDZENIE Nr 6/2001 Wojewody Pomorskiego z dnia 7 sierpnia 2001 r. w sprawie ustanowienia "Planu ochrony Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego".
• Uchwała Nr 705/LVI/23 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 31 lipca 2023 r. w sprawie ustanowienia Planu ochrony dla Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości