Czym jest Tenczyński Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała NR XLVII/664/21 Sejmiku Województwa Małopolskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 94,41 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Tenczyński Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 9 gmin w województwie małopolskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Zabierzów: 43,51 km², czyli 44% powierzchni gminy i 29% całego parku
- Gmina Krzeszowice: 37,75 km², czyli 27% powierzchni gminy i 25% całego parku
- Gmina Babice: 19,4 km², czyli 36% powierzchni gminy i 13% całego parku
- Gmina Liszki: 13,42 km², czyli 19% powierzchni gminy i 8,8% całego parku
- Gmina Alwernia: 13,41 km², czyli 18% powierzchni gminy i 8,8% całego parku
- Gmina Trzebinia: 11,64 km², czyli 11% powierzchni gminy i 7,7% całego parku
- Gmina Chrzanów: 6,34 km², czyli 8% powierzchni gminy i 4,2% całego parku
- Kraków: 4,95 km², czyli 1,5% powierzchni miasta i 3,3% całego parku
- Gmina Wielka Wieś: 1,32 km², czyli 2,7% powierzchni gminy i 0,9% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (10): Krzeszowice: Nawojowa Góra, Rudno; Liszki: Chrosna; Zabierzów: Balice, Brzoskwinia, Burów, Kleszczów, Kochanów, Nielepice, Szczyglice.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (16): Alwernia: Kwaczała, Nieporaz, Regulice; Babice: Babice, Jankowice, Wygiełzów; Krzeszowice: Frywałd, Sanka; Liszki: Czułów, Mników, Morawica; Zabierzów: Aleksandrowice, Młynka, Niegoszowice, Rząska, Zabierzów. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr III/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z 20 czerwca 1980 r (Dz. Urz. W.R.N. w Katowicach Nr 3 poz. 16 z 29.08.1980 r).
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr 65 Rady Narodowej Miasta Krakowa z 2 grudnia 1981 r (Dz.Urz. Rady Narodowej Miasta Krakowa Nr 14 poz. 76 z 31 grudnia 1981 r.).
- Rozporządzenie Nr 17/95 Wojewody Katowickiego z 1 lutego 1995 r (Dz. Urz. Woj. Katowickiego Nr 3 poz.30 z 1995 r.).
- Rozporządzenie Nr 6 Wojewody Krakowskiego z 16 maja 1997 r (Dz. Urz. Woj. Krakowskiego Nr 18 poz.113 z 5 czerwca 1997 r.).
- Rozporządzenie Nr 271/01 Wojewody Małopolskiego z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Nr 17/95 Wojewody Katowickiego z dnia 1 lutego 1995 r. w sprawie ochrony krajobrazu jurajskiego na terenie województwa katowickiego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 87 poz. 1357 z dnia 27 lipca 2001 r.), ogłoszony 27 lipca 2001.
- Rozporządzenie Nr 79/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 50 poz. 277 z 26 stycznia 2006 r.), ogłoszony 26 stycznia 2006.
- Rozporządzenie Nr 83/06 Wojewody Małopolskiego z dnia 17 października 2006 r.w sprawie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 655 poz. 3999 z dnia 20 października 2006 r.), ogłoszony 20 października 2006.
- Uchwała NR XLVII/664/21 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 22 listopada 2021 roku w sprawie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2021 r. poz. 7242), ogłoszony 7 grudnia 2021.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
- Uchwała Nr XXXVIII/575/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego uwzględniającego zakres planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Sanki PLH 120059.
- Uchwała Nr LXIII/922/23 Sejmiku Woj. Małop. z dnia 30 stycznia 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2023 r. poz. 1053) w sprawie zmiany Uchwały Nr XXXVIII/575/17 Sejmiku Woj. Małop. z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego uwzględniającego zakres planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Sanki PLH 120059.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała NR XLVII/664/21 Sejmiku Województwa Małopolskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Tenczyński Park Krajobrazowy?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Zabierzów (29% formy), Krzeszowice (25% formy), Babice (13% formy) i Liszki (8,8% formy).
Który akt powołał Tenczyński Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr III/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z 20 czerwca 1980 (Dz. Urz. W.R.N. w Katowicach Nr 3 poz. 16 z 29.08.1980 r). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego.