Czym jest Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XXVI/383/2017 Sejmiku Województwa Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 8 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Radecznica: 95,28 km², czyli 87% powierzchni gminy i 49% całego parku
- Gmina Szczebrzeszyn: 28,79 km², czyli 23% powierzchni gminy i 15% całego parku
- Gmina Zwierzyniec: 27,45 km², czyli 18% powierzchni gminy i 14% całego parku
- Gmina Tereszpol: 18,37 km², czyli 13% powierzchni gminy i 9,5% całego parku
- Gmina Frampol: 16,86 km², czyli 16% powierzchni gminy i 8,7% całego parku
- Gmina Sułów: 4,91 km², czyli 5,3% powierzchni gminy i 2,5% całego parku
- Gmina Biłgoraj: 1,07 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 0,6% całego parku
- Gmina Goraj: 0,98 km², czyli 1,4% powierzchni gminy i 0,5% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (19): Frampol: Chłopków, Komodzianka; Tereszpol: Lipowiec; Radecznica: Czarnystok, Dzielce, Gorajec-Stara Wieś, Gorajec-Zagroble, Gorajec-Zagroble-Kolonia, Gorajec-Zastawie, Latyczyn, Mokrelipie, Podborcze, Podlesie Małe, Radecznica, Wólka Czarnostocka, Zaburze; Szczebrzeszyn: Kawęczyn, Kawęczynek; Zwierzyniec: Topólcza.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (15): Biłgoraj: Kajetanówka; Frampol: Smoryń; Goraj: Hosznia Ordynacka; Tereszpol: Panasówka; Turobin: Wólka Czernięcińska; Radecznica: Gaj Gruszczański, Podlesie Duże, Trzęsiny, Zakłodzie, Zaporze; Sułów: Sąsiadka; Zwierzyniec: Bagno, Turzyniec, Wywłoczka, Żurawnica. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Zamojskiego z dnia 22 stycznia 1991 r. w sprawie wprowadzenia ochrony walorów wypoczynkowych i krajobrazowych (Dz.Urz. z 1991 r. Nr 5, poz 48), ogłoszony 15 lutego 1991.
- Uchwała Nr XXVI/383/2017 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 30 stycznia 2017 r. w sprawie Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 661), ogłoszony 14 lutego 2017.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXVI/383/2017 Sejmiku Województwa Lubelskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Radecznica (49% formy), Szczebrzeszyn (15% formy), Zwierzyniec (14% formy) i Tereszpol (9,5% formy).
Który akt powołał Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Zamojskiego z 22 stycznia 1991 (Dz.Urz. z 1991 r. Nr 5, poz 48). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Lubelskiego.