Czym jest Ślężański Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego Nr 17; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 79,6 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Ślężański Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 5 gmin w województwie dolnośląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Sobótka: 38,29 km², czyli 28% powierzchni gminy i 50% całego parku
- Gmina Łagiewniki: 24,46 km², czyli 20% powierzchni gminy i 32% całego parku
- Gmina Jordanów Śląski: 6,92 km², czyli 12% powierzchni gminy i 9% całego parku
- Gmina Marcinowice: 3,88 km², czyli 4,1% powierzchni gminy i 5% całego parku
- Gmina Dzierżoniów: 3,3 km², czyli 2,3% powierzchni gminy i 4,3% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (4): Sobótka: Będkowice, Przemiłów, Sulistrowice, Sulistrowiczki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (15): Dzierżoniów: Kiełczyn, Książnica; Łagiewniki: Młynica, Słupice; Marcinowice: Sady, Tąpadła; Jordanów Śląski: Glinica, Janówek, Piotrówek, Tomice, Winna Góra; Sobótka: Księginice Małe, Sobótka, Strzegomiany, Świątniki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała nr XXIV/155/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dn. 8.06.1988 r. w sprawie utworzenia Ślężańskiego Parku Krajobrazowego wraz z otuliną (Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr 13, poz. 185), ogłoszony 15 sierpnia 1988.
- Rozporządzenie nr 23/94 Wojewody Wałbrzyskiego z dn. 24.05.1994 r. w sprawie utworzenia Ślężańskiego Parku Krajobrazowego w rejonie Wzgórz Kiełczyńskich (Dz. Urz. Woj. Wałbrz. z 11.06.1994 r. Nr 7, poz. 49), ogłoszony 11 czerwca 1994.
- Rozporządzenie nr 9 Wojewody Wrocławskiego z dn. 13.06.1994 r. w sprawie powiększenia terenów Ślężańskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny (Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr 7, poz. 40), ogłoszony 17 czerwca 1994.
- Rozporządzenie Wojewody Wrocławskiego nr 12 z dnia 24.07.1995 r. zmieniające uchwałę nr XXIV/155/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 1988 r. w sprawie utworzenia Ślężańskiego Parku Krajobrazowego wraz z otuliną (Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr 7, poz. 65), ogłoszony 31 lipca 1995.
- Rozporządzenie nr 19/98 Wojewody Wałbrzyskiego z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie parków krajobrazowych na terenie województwa wałbrzyskiego (Dz. Urz. Woj. Wałbrz. Nr 34, poz. 260), ogłoszony 31 grudnia 1998.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 4 kwietnia 2007 r. w sprawie Ślężańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 94, poz. 1105), ogłoszony 12 kwietnia 2007.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO NR 17 z dnia 12 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 4 kwietnia 2007 r. w sprawie Ślężańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 303, poz. 3492), ogłoszony 24 listopada 2008.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
- ROZPORZĄDZENIE NR 18 WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 3 sierpnia 1999 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Ochrony Ślężańskiego Parku Krajobrazowego.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 30 marca 2001 r. zmieniające rozporządzenie nr 18 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 sierpnia 1999 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Ochrony Ślężańskiego Parku Krajobrazowego.
- UCHWAŁA NR XVI/331/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 27 października 2011 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Ślężańskiego Parku Krajobrazowego.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 8190 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 7684 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego Nr 17. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Ślężański Park Krajobrazowy?
W 5 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Sobótka (50% formy), Łagiewniki (32% formy), Jordanów Śląski (9% formy) i Marcinowice (5% formy).
Który akt powołał Ślężański Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała nr XXIV/155/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z 8 czerwca 1988 (Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr 13, poz. 185). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.