Czym jest Piliczański Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXVII/512/12 Sejmiku Województwa Łódzkiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Piliczański Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie łódzkim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 9 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Żytno: 147,14 km², czyli 74% powierzchni gminy i 34% całego obszaru
- Gmina Aleksandrów: 70,82 km², czyli 49% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Przedbórz: 67,83 km², czyli 36% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Żarnów: 63,96 km², czyli 45% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Wielgomłyny: 55,75 km², czyli 45% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Paradyż: 20,97 km², czyli 26% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
- Gmina Masłowice: 8,98 km², czyli 7,7% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Kobiele Wielkie: 4,09 km², czyli 4% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (65, wymieniamy 60): Paradyż: Irenów, Joaniów, Przyłęk; Żarnów: Afryka, Dąbie, Dłużniewice, Jasion, Kamieniec, Klew, Klew-Kolonia, Ławki, Malenie, Młynek, Poręba, Ruszenice, Ruszenice-Kolonia, Siedlów, Skórkowice, Skumros, Tomaszów, Widuch, Zdyszewice; Aleksandrów: Aleksandrów, Brzezie, Ciechomin, Janikowice, Justynów, Marianów, Reczków Nowy, Rożenek, Siucice, Siucice-Kolonia, Stara Kolonia, Wacławów, Wolica, Wólka Skotnicka; Masłowice: Kawęczyn; Przedbórz: Budy Nosalewickie, Gaj Zuzowski, Grobla, Józefów Stary, Ludwików, Młyny Nosalewickie, Nosalewice, Reczków Stary, Wygwizdów, Zuzowy; Wielgomłyny: Bogusławów, Maksymów, Rogi; Żytno: Barycz, Brzeziny, Budzów, Bugaj, Ciężkowiczki, Czarny Las, Ferdynandów, Kozie Pole, Łazów, Mała Wieś.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (55): Paradyż: Adamów, Feliksów, Kłopotów, Krasik, Podgaj, Sylwerynów; Żarnów: Adamów, Marcinków, Myślibórz; Aleksandrów: Borowiec, Dąbrówka, Kalinków, Kamocka Wola, Kawęczyn, Kotuszów, Skotniki, Stara; Ręczno: Dęba-Majstry; Gidle: Młynek, Wojnowice; Masłowice: Cyganka, Korytno, Łączkowice, Wierzbowiec; Przedbórz: Faliszew, Przyłanki, Taras, Wola Przedborska; Wielgomłyny: Anielin, Błonie, Kolonia Myśliwczów, Krzętów, Myśliwczów, Odrowąż, Perzyny, Popielarnia, Pratkowice, Rudka, Sokola Góra, Trzebce, Wola Życińska; Żytno: Ewina, Grodzisko, Jacków, Kąty, Magdalenki, Maluszyn, Mosty, Pierzaki, Polichno, Rogaczówek, Silnica, Sudzin, Sudzinek; Włoszczowa: Silpia Duża. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 8/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie wyznaczenia Piliczańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 31 marca 2009 r. Nr 75, poz. 712).
- Rozporządzenie Nr 20/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 30 lipca 2009 r. zmieniające rozporządzenie Nr 8/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie wyznaczenia Piliczańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 13 sierpnia 2009 r. nr 236, poz. 2118), ogłoszony 13 sierpnia 2009.
- Uchwała Nr XXII/407/12 sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie: Piliczańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 14 maja 2012 r. poz. 1472), ogłoszony 14 maja 2012.
- Uchwała Nr XXVII/512/12 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 28 sierpnia 2012 r. w sprawie: zmiany uchwały nr XXII/407/12 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie: Piliczańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 27 września 2012 r. poz. 2902), ogłoszony 27 września 2012.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXVII/512/12 Sejmiku Województwa Łódzkiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Piliczański Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Żytno (34% formy), Aleksandrów (16% formy), Przedbórz (15% formy) i Żarnów (15% formy).
Który akt wyznaczył Piliczański Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 8/2009 Wojewody Łódzkiego z 24 marca 2009 (Dz. Urz. z dnia 31 marca 2009 r. Nr 75, poz. 712). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Łódzkiego.