Czym jest Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XXXIX/838/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 146,83 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Granice parku przecinają 3 gminy w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Ostróda: 48,71 km², czyli 12% powierzchni gminy i 68% całego parku
- Gmina Dąbrówno: 11,73 km², czyli 7,1% powierzchni gminy i 16% całego parku
- Gmina Lubawa: 11,35 km², czyli 4,8% powierzchni gminy i 16% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (9): Lubawa: Lubstynek; Dąbrówno: Jagodziny; Ostróda: Glaznoty, Kaczeniec, Miejska Wola, Wólka Klonowska, Wygoda, Wysoka Wieś, Żuławki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (8): Lubawa: Napromek, Wiśniewo; Dąbrówno: Klonówko; Ostróda: Bednarki, Janowo, Klonowo, Pietrzwałd, Zajączki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 4 Wojewody Olsztyńskiego z dnia 4 stycznia 1994 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich (Dz. Urz. Woj. Olsztyńskiego Nr 19, poz. 226 z 1994 r.).
- Obwieszczenie Nr 122 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 30 marca 1999 roku w sprawie wykazu obowiązujących aktów prawa miejscowego wydanych przed 1 stycznia 1999 roku przez b. Wojewódzkie Rady Narodowe, b. Prezydia Wojewódzkich Rad Narodowych oraw Wojewodów: Olsztyńskiego, Elbląskiego, Suwalskiego, Ciechanowskiego, Ostrołęckiego oraz Toruńskiego.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 39 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 września 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 140, poz. 1654), ogłoszony 5 października 2005.
- UCHWAŁA NR XXXIX/838/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 28 sierpnia 2018 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 4158), ogłoszony 3 października 2018.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXXIX/838/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich?
W 3 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Ostróda (68% formy), Dąbrówno (16% formy) i Lubawa (16% formy).
Który akt powołał Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 4 Wojewody Olsztyńskiego z 4 stycznia 1994 (Dz. Urz. Woj. Olsztyńskiego Nr 19, poz. 226 z 1994 r). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy.