Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XIII/231/19 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 76,9 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 4 gminy w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 5 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Gmina Tolkmicko: 80,14 km², czyli 39% powierzchni gminy i 60% całego parku
• Elbląg: 32,17 km², czyli 40% powierzchni miasta i 24% całego parku
• Gmina Milejewo: 16,96 km², czyli 18% powierzchni gminy i 13% całego parku
• Gmina Elbląg: 5,08 km², czyli 2,6% powierzchni gminy i 3,8% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (12): Milejewo: Jagodnik, Ogrodniki; Tolkmicko: Biała Leśniczówka, Bogdaniec, Chojnowo, Janówek, Kadyny, Łęcze, Nowinka, Pagórki, Tolkmicko, Wysoki Bór.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (5): Elbląg: Jagodno; Milejewo: Stoboje, Zajączkowo; Tolkmicko: Kamionek Wielki, Suchacz. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr VI/51/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Elblągu z dnia 26 kwietnia 1985 r. w sprawie utworzenia parków krajobrazowych i obszarów krajobrazu chronionego (Dz. Urz. Woj. Elbląskiego Nr 10, poz. 60 z 1985 r.).
• Rozporządzenie Nr 135 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 lipca 1999 r. (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego. Nr 48, poz. 888) (Dz. Urz. z 1999 r. Nr 48, poz. 888), ogłoszony 29 lipca 1999.
• Rozporządzenie Nr 8 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 20, poz. 505), ogłoszony 30 stycznia 2006.
• Rozporządzenie Nr 40 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 20 grudnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 202, poz. 2639), ogłoszony 28 grudnia 2007.
• UCHWAŁA NR XXXV/710/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 25 marca 2014 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1747), ogłoszony 30 kwietnia 2014.
• UCHWAŁA NR XIII/231/19 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 30 grudnia 2019 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 405), ogłoszony 21 stycznia 2020.

Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości