Park Krajobrazowy Gór Sowich

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 20 Wojewody Dolnośląskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 8 gmin w województwie dolnośląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Nowa Ruda: 20,85 km², czyli 15% powierzchni gminy i 26% całego parku
• Gmina Pieszyce: 20,48 km², czyli 32% powierzchni gminy i 25% całego parku
• Bielawa: 12,67 km², czyli 35% powierzchni miasta i 16% całego parku
• Gmina Głuszyca: 10,12 km², czyli 16% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Walim: 9,78 km², czyli 12% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Dzierżoniów: 4,78 km², czyli 3,4% powierzchni gminy i 5,9% całego parku
• Gmina Stoszowice: 2,36 km², czyli 2,1% powierzchni gminy i 2,9% całego parku
• Jedlina-Zdrój: 0,59 km², czyli 3,4% powierzchni miasta i 0,7% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (8): Pieszyce: Kamionki, Rościszów; Dzierżoniów: Jodłownik; Nowa Ruda: Przygórze, Sokolec; Głuszyca: Głuszyca; Walim: Rzeczka, Walim. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 7/91 Wojewody Wałbrzyskiego z dnia 8 listopada 1991 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Gór Sowich (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 15, poz. 159), ogłoszony 28 listopada 1991.
• Rozporządzenie Nr 6/96 Wojewody Wałbrzyskiego z dnia 18 lipca 1996 r. w sprawie włączenia w granice Parku Krajobrazowego Gór Sowich kompleksu leśnego o pow.1243,67 ha Nadleśnictwa Wałbrzych w gminie Głuszyca (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 24, poz. 578), ogłoszony 9 sierpnia 1996.
• Rozporządzenie Nr 19/98 Wojewody Wałbrzyskiego z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie parków krajobrazowych na terenie województwa wałbrzyskiego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 34, poz. 260), ogłoszony 31 grudnia 1998.
• Zarządzenie Nr 45 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 16 marca 1999 r. w sprawie ustalenia wykazu aktów prawa miejscowego wydanych przez dotychczasowych wojewodów jeleniogórskiego, legnickiego, wałbrzyskiego i wrocławskiego nadal obowiązujących na obszarze Województwa Dolnośląskiego (Dz. Urz. z 1999 r. Nr 6, poz. 208), ogłoszony 26 marca 1999.
• Rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego z dnia z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Sowich (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 101, poz. 1718), ogłoszony 24 maja 2006.
• Rozporządzenie Nr 20 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Sowich (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 303, poz. 3495), ogłoszony 24 listopada 2008.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• Uchwała Nr XVI/333/11 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 27 października 2011 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Krajobrazowego Gór Sowich.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości