Czym jest Obszar Natura 2000 Dolina Tyśmienicy
Obszar specjalnej ochrony ptaków to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy ptasiej, dla gatunków ptaków, które ona wymienia, i ich siedlisk. W Polsce wyznacza go rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: obszar specjalnej ochrony ptaków. W Polsce wyznaczono go 5 listopada 2004.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Dolina Tyśmienicy. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Dolina Tyśmienicy
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Czemierniki: 22,62 km², czyli 21% powierzchni gminy i 31% całego obszaru
- Gmina Siemień: 15,56 km², czyli 14% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
- Gmina Parczew: 12,97 km², czyli 8,8% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Ostrówek: 6,4 km², czyli 7,1% powierzchni gminy i 8,7% całego obszaru
- Gmina Wohyń: 5,89 km², czyli 3,3% powierzchni gminy i 8% całego obszaru
- Gmina Borki: 4,19 km², czyli 3,8% powierzchni gminy i 5,7% całego obszaru
- Gmina Ostrów Lubelski: 2,64 km², czyli 2,2% powierzchni gminy i 3,6% całego obszaru
- Gmina Kock: 1,94 km², czyli 1,9% powierzchni gminy i 2,6% całego obszaru
- Gmina Radzyń Podlaski: 1,41 km², czyli 0,9% powierzchni gminy i 1,9% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Kock: Górka; Ostrów Lubelski: Bójki, Ostrów Lubelski; Ostrówek: Babczyzna, Dębica; Parczew: Buradów, Komarne, Pohulanka, Tyśmienica; Siemień: Jezioro, Pomyków, Wólka Siemieńska; Borki: Tchórzew, Tchórzew-Kolonia; Czemierniki: Lichty, Niewęgłosz, Skoki; Wohyń: Świerże. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313), ogłoszony 21 października 2004.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179, poz. 1275), ogłoszony 28 września 2007.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), ogłoszony 4 lutego 2011.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Dolina Tyśmienicy?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Czemierniki (31% formy), Siemień (21% formy), Parczew (18% formy) i Ostrówek (8,7% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Dolina Tyśmienicy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z 21 lipca 2004 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.