Czym jest Obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki
Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 19 marca 2008. W Polsce wyznaczono go 6 września 2018.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie śląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Ujsoły: 102,83 km², czyli 94% powierzchni gminy i 29% całego obszaru
- Gmina Rajcza: 91,14 km², czyli 69% powierzchni gminy i 26% całego obszaru
- Gmina Jeleśnia: 74,65 km², czyli 44% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
- Gmina Węgierska Górka: 42,54 km², czyli 56% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Milówka: 15,24 km², czyli 16% powierzchni gminy i 4,3% całego obszaru
- Gmina Radziechowy-Wieprz: 13,33 km², czyli 21% powierzchni gminy i 3,8% całego obszaru
- Gmina Świnna: 12,32 km², czyli 32% powierzchni gminy i 3,5% całego obszaru
- Żywiec: 1,2 km², czyli 2,4% powierzchni miasta i 0,3% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (1): Ujsoły: Soblówka.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Żywiec: Żywiec; Jeleśnia: Korbielów, Mutne, Pewel Wielka, Sopotnia Mała, Sopotnia Wielka; Radziechowy-Wieprz: Bystra; Rajcza: Rycerka Dolna, Rycerka Górna, Sól, Zwardoń; Świnna: Pewel Mała, Przyłęków; Ujsoły: Glinka, Ujsoły, Złatna; Węgierska Górka: Żabnica. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 25 stycznia 2008 r. przyjmująca na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG pierwszy zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na alpejski region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 271) (2008/218/WE) (Dz. Urz. UE L 77 z 19.03.2008, str. 106), ogłoszony 19 marca 2008.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Beskid Żywiecki (PLH240006) (Dz. U. z 2018 r. poz. 1604), ogłoszony 22 sierpnia 2018.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Beskid Żywiecki PLH240006.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 17 czerwca 2016 r. o zmianie zarządzenia w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Beskid Żywiecki PLH240006.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Ujsoły (29% formy), Rajcza (26% formy), Jeleśnia (21% formy) i Węgierska Górka (12% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z 25 stycznia 2008 (Dz. Urz. UE L 77 z 19.03.2008, str. 106). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.