Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr X/111/19 Sejmiku Województwa Małopolskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego
Granice obszaru przecinają 12 gmin w województwie małopolskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 11 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Gnojnik: 54,99 km², czyli 100% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Dębno: 54,56 km², czyli 67% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Czchów: 50,97 km², czyli 77% powierzchni gminy i 17% całego obszaru
- Gmina Iwkowa: 47,21 km², czyli 100% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Brzesko: 34,46 km², czyli 34% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Wojnicz: 25,3 km², czyli 32% powierzchni gminy i 8,4% całego obszaru
- Gmina Zakliczyn: 20,26 km², czyli 17% powierzchni gminy i 6,8% całego obszaru
- Gmina Bochnia: 6,12 km², czyli 4,7% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Rzezawa: 5,85 km², czyli 6,8% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Laskowa: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
- Gmina Nowy Wiśnicz: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
- Gmina Lipnica Murowana: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (32): Brzesko: Okocim, Poręba Spytkowska; Czchów: Tworkowa, Tymowa, Wytrzyszczka, Złota; Dębno: Dębno, Doły, Jaworsko, Łoniowa, Łysa Góra, Niedźwiedza, Porąbka Uszewska; Gnojnik: Biesiadki, Gnojnik, Gosprzydowa, Lewniowa, Uszew, Zawada Uszewska, Żerków; Iwkowa: Dobrociesz, Drużków Pusty, Iwkowa, Kąty, Połom Mały, Porąbka Iwkowska, Wojakowa; Wojnicz: Grabno, Milówka; Zakliczyn: Faliszewice, Gwoździec, Zawada Lanckorońska.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Rzezawa: Łazy; Brzesko: Jasień; Czchów: Będzieszyna, Biskupice Melsztyńskie, Czchów, Domosławice, Jurków; Dębno: Jastew, Sufczyn; Łososina Dolna: Łęki; Wojnicz: Olszyny, Rudka, Sukmanie, Wielka Wieś; Zakliczyn: Charzewice, Melsztyn, Roztoka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 23/96 Wojewody Tarnowskiego z dnia 28 sierpnia 1996 r. w sprawie wyznaczania obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 10, poz. 60).
- Rozporządzenie Nr 50/2000 Wojewody Małopolskiego z dnia 4 maja 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu województwa tarnowskiego (Dz. Urz. z 2000 r. Nr 34, poz. 451), ogłoszony 19 maja 2000.
- Rozporządzenie Nr 76/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 126, poz. 800), ogłoszony 14 marca 2006.
- Rozporządzenie Nr 9/07 Wojewody Małopolskiego z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniające rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu położonych na terenie województwa małopolskiego (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 499, poz. 3294), ogłoszony 6 lipca 2007.
- UCHWAŁA NR XVIII/301/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wisnickiego (Dz. Urz. z 2012 r. poz. 1196), ogłoszony 20 marca 2012.
- UCHWAŁA NR XLV/693/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 29 stycznia 2018 roku w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 1166), ogłoszony 9 lutego 2018.
- UCHWAŁA NR X/111/19 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 17 czerwca 2019 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr XLV/693/18 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 29 stycznia 2018 roku w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego (Dz. Urz. z 2019 r. poz. 5016), ogłoszony 4 lipca 2019.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr X/111/19 Sejmiku Województwa Małopolskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego?
W 12 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Gnojnik (18% formy), Dębno (18% formy), Czchów (17% formy) i Iwkowa (16% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 23/96 Wojewody Tarnowskiego z 28 sierpnia 1996 (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 10, poz. 60). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego.