Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Równiny Kurpiowskiej i Doliny Dolnej Narwi
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr VI/44/19 Sejmiku Województwa Podlaskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Równiny Kurpiowskiej i Doliny Dolnej Narwi
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Zbójna: 185,76 km², czyli 100% powierzchni gminy i 38% całego obszaru
- Gmina Turośl: 123,87 km², czyli 62% powierzchni gminy i 25% całego obszaru
- Gmina Kolno: 66,62 km², czyli 24% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Nowogród: 42,32 km², czyli 42% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru
- Gmina Miastkowo: 23,54 km², czyli 21% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
- Gmina Mały Płock: 18,24 km², czyli 13% powierzchni gminy i 3,7% całego obszaru
- Gmina Łomża: 13,2 km², czyli 6,4% powierzchni gminy i 2,7% całego obszaru
- Gmina Piątnica: 11,12 km², czyli 5,1% powierzchni gminy i 2,3% całego obszaru
- Łomża: 5,14 km², czyli 16% powierzchni miasta i 1,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (49): Kolno: Gietki, Górszczyzna, Kolimagi, Kozioł, Niksowizna, Waszki; Mały Płock: Rudka-Skroda; Turośl: Adamusy, Charubiny, Cieciory, Cieloszka, Dudy Nadrzeczne, Krusza, Nowa Ruda, Popiołki, Potasie, Ptaki, Pupki, Samule, Szablaki, Trzcińskie, Turośl; Miastkowo: Czartoria, Nowosiedliny, Osetno, Rybaki; Nowogród: Baliki, Morgowniki, Ptaki, Serwatki; Zbójna: Dębniki, Dobry Las, Gawrychy, Gontarze, Jagłowiec, Jurki, Laski, Osowiec, Pianki, Piasutno Żelazne, Popiołki, Poredy, Ruda Osowiecka, Siwiki, Sosnowy, Stanisławowo, Tabory-Rzym, Wyk, Zbójna.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (28): Kadzidło: Czarnia; Lelis: Gąski, Szkwa; Kolno: Łosewo, Wincenta, Zabiele; Mały Płock: Chludnie, Cwaliny Duże, Ruda-Skroda, Włodki; Turośl: Charubin, Łacha; Łomża: Jednaczewo; Miastkowo: Bartkowizna, Drogoszewo, Rydzewo; Nowogród: Jankowo-Młodzianowo, Kupnina, Nowogród, Szablak; Piątnica: Czarnocin, Drożęcin-Lubiejewo, Nagórki, Pęza, Piątnica Poduchowna, Stary Drożęcin; Zbójna: Bienduszka, Kuzie. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr X/46/82 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łomży z dnia 27 kwietnia 1982 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa łomżyńskiego (Dz. Urz. z 1982 r. Nr 2, poz. 18).
- Rozporządzenie Nr 14/98 Wojewody Łomżyńskiego z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa łomżyńskiego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 6, poz. 56).
- Rozporządzenie Nr 17/04 Wojewody Podlaskiego z dnia 16 września 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia Obszarów Chronionego Krajobrazu na terenie województwa łomżyńskiego (Dz. Urz. z dnia 20 września 2004 r. Nr 142, poz. 1900).
- Rozporządzenie Nr 11/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Równiny Kurpiowskiej i Doliny Dolnej Narwi (Dz. Urz. z dnia 8 marca 2005 r. Nr 54, poz. 724).
- Uchwała nr VI/44/19 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 18 lutego 2019 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Równina Kurpiowska i Dolina Dolnej Narwi” (Dz. Urz. z 2019 r. poz. 1224), ogłoszony 26 lutego 2019.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr VI/44/19 Sejmiku Województwa Podlaskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Równiny Kurpiowskiej i Doliny Dolnej Narwi?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Zbójna (38% formy), Turośl (25% formy), Kolno (14% formy) i Nowogród (8,6% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Równiny Kurpiowskiej i Doliny Dolnej Narwi?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr X/46/82 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łomży z 27 kwietnia 1982 (Dz. Urz. z 1982 r. Nr 2, poz. 18). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podlaskiego.