Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza i Jeziora Augustowskie
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr LI/486/18 Sejmiku Województwa Podlaskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza i Jeziora Augustowskie
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 9 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Płaska: 238,74 km², czyli 64% powierzchni gminy i 34% całego obszaru
- Gmina Nowinka: 102,13 km², czyli 50% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Giby: 98,51 km², czyli 31% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Sztabin: 63,43 km², czyli 18% powierzchni gminy i 9,1% całego obszaru
- Augustów: 62,27 km², czyli 77% powierzchni miasta i 9% całego obszaru
- Gmina Augustów: 59,67 km², czyli 22% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru
- Gmina Lipsk: 47,2 km², czyli 26% powierzchni gminy i 6,8% całego obszaru
- Gmina Suwałki: 23,45 km², czyli 8,9% powierzchni gminy i 3,4% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (38): Augustów: Biernatki, Zielone; Lipsk: Krasne, Podwołkuszne, Wyżarne; Nowinka: Ateny, Blizna, Danowskie, Kopanica, Podnowinka, Strękowizna, Tobołowo, Walne; Płaska: Dalny Las, Gruszki, Jazy, Kielmin, Macharce, Muły, Osienniki, Płaska, Podmacharce, Przewięź, Rubcowo, Rudawka, Rygol, Serski Las, Serwy, Sucha Rzeczka, Tartak; Sztabin: Wilkownia; Giby: Frącki, Głęboki Bród, Gulbin, Tartaczysko; Suwałki: Gawrych Ruda, Płociczno-Osiedle, Płociczno-Tartak.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (45): Augustów: Augustów; Augustów: Białobrzegi, Chomontowo, Czarnucha, Grabowo, Grabowo-Kolonie, Komaszówka, Mazurki, Pruska Mała, Pruska Wielka, Rzepiski, Turówka; Lipsk: Jasionowo, Lubinowo, Nowe Leśne Bohatery, Skieblewo, Stare Leśne Bohatery, Starożyńce, Wołkusz, Żabickie; Nowinka: Barszczowa Góra, Juryzdyka, Monkinie, Nowinka, Pijawne Polskie, Szczebra; Płaska: Gorczyca, Mały Borek, Mikaszówka, Mołowiste, Ostryńskie, Strzelcowizna; Sztabin: Balinka, Brzozowe Grądy, Chomaszewo; Giby: Białorzeczka, Dworczysko, Krasne, Okółek, Pogorzelec, Sarnetki, Studziany Las, Wierśnie; Suwałki: Dubowo Pierwsze; Kalinowo: Kile. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 6/91 Wojewody Suwalskiego z dnia 2 maja 1991 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu i wokół jezior województwa suwalskiego (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 17, poz. 167).
- Rozporządzenie Nr 82/98 Wojewody Suwalskiego z dnia 15 czerwca 1998 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu województwa suwalskiego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 36, poz. 194).
- Rozporządzenie Nr 18/04 Wojewody Podlaskiego z dnia 16 września 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na Obszarach Chronionego Krajobrazu województwa suwalskiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 142, poz. 1901), ogłoszony 20 września 2004.
- Rozporządzenie Nr 21/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza i Jeziora Augustowskie" (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 54, poz. 734), ogłoszony 8 marca 2005.
- Rozporządzenie Nr 64/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 21 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza i Jeziora Augustowskie" (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 180, poz. 2099), ogłoszony 2 sierpnia 2005.
- Uchwała Nr XII/89/15 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza i Jeziora Augustowskie" (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 2117), ogłoszony 26 czerwca 2015.
- UCHWAŁA NR L/467/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 25 czerwca 2018 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Puszcza i Jeziora Augustowskie” (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 2905), ogłoszony 29 czerwca 2018.
- Uchwała nr LI/486/18 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 10 września 2018 r. w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w uchwale Nr L/467/18 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 25 czerwca 2018 r. zmieniającej uchwałę w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Puszcza i Jeziora Augustowskie” w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z 29 czerwca 2018 r. pod pozycją 2905 (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 3723), ogłoszony 17 września 2018.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LI/486/18 Sejmiku Województwa Podlaskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza i Jeziora Augustowskie?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Płaska (34% formy), Nowinka (15% formy), Giby (14% formy) i Sztabin (9,1% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza i Jeziora Augustowskie?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 6/91 Wojewody Suwalskiego z 2 maja 1991 (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 17, poz. 167). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podlaskiego.