Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Wieprza
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenie Nr 38 Wojewody Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Wieprza
Granice obszaru przecinają 11 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Żyrzyn: 61,95 km², czyli 48% powierzchni gminy i 19% całego obszaru
- Gmina Firlej: 54,52 km², czyli 43% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Ułęż: 49,11 km², czyli 59% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Michów: 36,7 km², czyli 27% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Baranów: 32,12 km², czyli 38% powierzchni gminy i 9,6% całego obszaru
- Gmina Jeziorzany: 31,48 km², czyli 47% powierzchni gminy i 9,4% całego obszaru
- Gmina Ryki: 24,78 km², czyli 15% powierzchni gminy i 7,4% całego obszaru
- Gmina Kock: 22,77 km², czyli 23% powierzchni gminy i 6,8% całego obszaru
- Gmina Puławy: 21,06 km², czyli 13% powierzchni gminy i 6,3% całego obszaru
- Dęblin: 0,74 km², czyli 1,9% powierzchni miasta i 0,2% całego obszaru
- Gmina Nowodwór: 0,06 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (34): Firlej: Kunów, Nowy Antonin, Stary Antonin, Wólka Rozwadowska; Jeziorzany: Blizocin, Jeziorzany, Skarbiciesz; Kock: Bożniewice, Ruska Wieś, Zakalew; Michów: Giżyce, Kolonia Giżyce, Kruszyna, Lipniak; Baranów: Motoga, Pogonów, Składów, Zagóźdź; Puławy: Niebrzegów, Nieciecz; Żyrzyn: Cezaryn, Jaworów, Kośmin, Parafianka, Skrudki, Strzyżowice, Wilczanka; Ryki: Lasoń, Sędowice; Ułęż: Brzozowa, Drążgów, Podlodów, Sobieszyn, Stara Wólka.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (42): Firlej: Baran, Bykowszczyzna, Firlej, Majdan Sobolewski, Wola Skromowska; Jeziorzany: Krępa, Stawik, Stoczek Kocki, Wola Blizocka; Kock: Białobrzegi, Białobrzegi-Kolonia, Kock, Poizdów; Michów: Krupy, Meszno, Młyniska, Ostrów, Rawa, Węgielce, Wólka Michowska; Baranów: Baranów, Dębczyna, Łukawica, Marianka; Puławy: Borowa, Skoki; Żyrzyn: Borysów, Żerdź; Nowodwór: Przestrzeń; Ryki: Bobrowniki, Kleszczówka, Krasnogliny, Moszczanka, Nowy Dęblin, Podwierzbie; Ułęż: Białki Dolne, Białki Górne, Korzeniów, Podlodówka, Sarny, Ułęż, Żabianka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XI/56/90 WRN w Lublinie z dnia 26.02.1990 r. w sprawie utworzenia systemu parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu na terenie woj.ubelskiego (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 13, poz. 14), ogłoszony 8 marca 1990.
- Rozporządzenie Nr 28 Wojewody Lubelskiego z dnia 2 czerwca 1998 r. w sprawie Obszarów Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 11, poz. 166).
- Rozporządzenie Nr 38 Wojewody Lubelskiego z dnia 16 lutego 2006 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 24 marca 2006 r. Nr 59, poz. 1151), ogłoszony 24 marca 2006.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 38 Wojewody Lubelskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Wieprza?
W 11 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Żyrzyn (19% formy), Firlej (16% formy), Ułęż (15% formy) i Michów (11% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Wieprza?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XI/56/90 WRN w Lublinie z 26 lutego 1990 (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 13, poz. 14). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zarządu Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych w Lublinie.