Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy (woj. wielkopolskie)
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy (woj. wielkopolskie)
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie wielkopolskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 10 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Jastrowie: 209,59 km², czyli 59% powierzchni gminy i 35% całego obszaru
- Gmina Szydłowo: 106,71 km², czyli 40% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Okonek: 90,25 km², czyli 28% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Tarnówka: 58,74 km², czyli 44% powierzchni gminy i 9,8% całego obszaru
- Gmina Krajenka: 41,82 km², czyli 22% powierzchni gminy i 7% całego obszaru
- Piła: 35,18 km², czyli 34% powierzchni miasta i 5,8% całego obszaru
- Gmina Złotów: 32,25 km², czyli 11% powierzchni gminy i 5,4% całego obszaru
- Gmina Kaczory: 18,39 km², czyli 12% powierzchni gminy i 3,1% całego obszaru
- Gmina Lipka: 8,71 km², czyli 4,6% powierzchni gminy i 1,4% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (14): Szydłowo: Czaplino, Dobrzyca, Krępsko, Nowa Łubianka, Tarnowo, Zabrodzie; Jastrowie: Płytnica, Trzebieszki; Okonek: Chwalimie, Dolnik, Lędyczek; Tarnówka: Płytnica, Ptusza; Złotów: Grudna.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Czarne: Domyśl, Lestnica, Prądy; Kaczory: Brodna, Jeziorki; Szydłowo: Dolaszewo, Stara Łubianka, Szydłowo, Zawada; Jastrowie: Budy, Nadarzyce; Okonek: Lubnica, Podgaje, Rydzynka, Węgorzewo; Tarnówka: Plecemin; Złotów: Grodno; Wałcz: Zdbice. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Wśród nich jest wyrok sądu administracyjnego, bo rejestr notuje także orzeczenia, które zmieniły stan prawny formy.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr IX/56/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile z dnia 31 maja 1989 r. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie pilskim (Dz. Urz. Nr 11, poz. 95), ogłoszony 16 czerwca 1989.
- Rozporządzenie Nr 1/90 Wojewody Pilskiego z dnia 27 grudnia 1990 roku zmieniające uchwałę Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie pilskim (Dz. Urz. Nr 2 poz. 2), ogłoszony 15 marca 1991.
- Rozporządzenie Nr 5/98 Wojewody Pilskiego z dnia 15 maja 1998 r. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie pilskim (Dz. Urz. Nr 13, poz. 83), ogłoszony 16 czerwca 1998.
- Rozporządzenie Nr 212/06 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy" - wyrokiem WSA w Poznaniu IV SA/Po 709/10 stwierdzono nieważność aktu (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 201, poz. 4770), ogłoszony 14 grudnia 2006.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2011 r. Nr IV SA/Po 709/10, ogłoszony 27 stycznia 2011.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 58 375 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 60 164 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy (woj. wielkopolskie)?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Jastrowie (35% formy), Szydłowo (18% formy), Okonek (15% formy) i Tarnówka (9,8% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy (woj. wielkopolskie)?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr IX/56/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile z 31 maja 1989 (Dz. Urz. Nr 11, poz. 95). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.