Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Północnej Suwalszczyzny
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XVIII/216/2020 Sejmiku Województwa Podlaskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Północnej Suwalszczyzny
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Wiżajny: 89,92 km², czyli 80% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
- Gmina Jeleniewo: 75,51 km², czyli 58% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Suwałki: 75,47 km², czyli 29% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Rutka-Tartak: 67,84 km², czyli 66% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Szypliszki: 49,63 km², czyli 32% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Przerośl: 36,56 km², czyli 30% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru
- Gmina Filipów: 20,52 km², czyli 14% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
- Suwałki: 11,54 km², czyli 18% powierzchni miasta i 2,7% całego obszaru
- Gmina Bakałarzewo: 0,33 km², czyli 0,3% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (66, wymieniamy 60): Filipów: Jemieliste, Piecki, Smolenka, Tabałówka; Jeleniewo: Czerwone Bagno, Hultajewo, Ignatówka, Krzemianka, Leszczewo, Malesowizna, Okrągłe, Podwysokie Jeleniewskie, Rutka, Ścibowo, Sidory Zapolne, Sumowo, Udryn, Zarzecze Jeleniewskie, Żywa Woda; Przerośl: Iwaniszki, Zusenko; Rutka-Tartak: Bondziszki, Jałowo, Jodoziory, Kadaryszki, Lizdejki, Pobondzie, Polimonie, Poszeszupie, Rowele; Suwałki: Bobrowisko, Bród Nowy, Bród Stary, Czarnakowizna, Nowa Wieś, Okuniowiec, Osinki, Potasznia, Taciewo, Turówka Stara; Szypliszki: Becejły, Jasionowo, Krzywólka, Przejma Mała, Przejma Wielka, Rybalnia, Szelment; Wiżajny: Antosin, Burniszki, Dziadówek, Jegliniszki, Kamionka, Kłajpeda, Kłajpedka, Laskowskie, Ługiele, Marianka, Poplin, Rogożajny Małe, Rogożajny Wielkie.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (71, wymieniamy 60): Filipów: Agrafinówka, Nowe Motule, Stare Motule; Jeleniewo: Gulbieniszki, Kazimierówka, Prudziszki, Sidorówka, Sidory, Szeszupka, Szurpiły, Wołownia; Przerośl: Bućki, Hańcza, Kruszki, Łanowicze Duże, Łanowicze Małe, Morgi, Nowa Pawłówka, Przełomka, Przystajne, Stara Pawłówka, Wersele, Zarzecze; Rutka-Tartak: Folusz, Kleszczówek, Kupowo, Olszanka, Postawele, Poszeszupie-Folwark, Potopy, Rutka-Tartak, Sikorowizna, Smolnica, Smolniki; Suwałki: Huta, Krzywe, Lipniak, Mała Huta, Osowa, Sobolewo, Wiatrołuża Pierwsza; Szypliszki: Białobłota, Dębniak, Dębowo, Deksznie, Fornetka, Kaletnik, Kociołki, Kupowo-Folwark, Pokomsze, Polule, Postawelek, Przejma Wysoka, Szury, Węgielnia, Wiatrołuża Druga, Wygorzel; Wiżajny: Bolcie, Dzierwany, Grzybina. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 6/91 Wojewody Suwalskiego z dnia 2 maja 1991 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu i wokół jezior województwa suwalskiego (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 17, poz. 167).
- Rozporządzenie Nr 82/98 Wojewody Suwalskiego z dnia 15 czerwca 1998 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu województwa suwalskiego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 36, poz. 194).
- Rozporządzenie Nr 18/04 Wojewody Podlaskiego z dnia 16 września 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na Obszarach Chronionego Krajobrazu województwa suwalskiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 142, poz. 1901), ogłoszony 20 września 2004.
- Rozporządzenie Nr 20/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Północnej Suwalszczyzny" (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 54, poz. 733), ogłoszony 8 marca 2005.
- Rozporządzenie Nr 63/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 21 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Północnej Suwalszczyzny" (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 180, poz. 2098), ogłoszony 2 sierpnia 2005.
- Rozporządzenie Nr 15/07 Wojewody Podlaskiego z dnia 14 listopada 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Północnej Suwalszczyzny" (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 252, poz. 2631), ogłoszony 21 listopada 2007.
- Uchwała Nr XII/88/15 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Północnej Suwalszczyzny" (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 2116), ogłoszony 26 czerwca 2015.
- UCHWAŁA NR L/468/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 25 czerwca 2018 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Pojezierze Północnej Suwalszczyzny” (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 2906), ogłoszony 29 czerwca 2018.
- Uchwała Nr XVIII/216/2020 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 27 kwietnia 2020 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Pojezierze Północnej Suwalszczyzny” (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 2246), ogłoszony 5 maja 2020.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XVIII/216/2020 Sejmiku Województwa Podlaskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Północnej Suwalszczyzny?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Wiżajny (21% formy), Jeleniewo (18% formy), Suwałki (18% formy) i Rutka-Tartak (16% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Północnej Suwalszczyzny?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 6/91 Wojewody Suwalskiego z 2 maja 1991 (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 17, poz. 167). Później wydano jeszcze 8 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podlaskiego.