Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr XLIX/810/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich
Granice obszaru przecinają 4 gminy w województwie kujawsko-pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Gąsawa: 50,91 km², czyli 38% powierzchni gminy i 52% całego obszaru
- Gmina Żnin: 36,97 km², czyli 15% powierzchni gminy i 38% całego obszaru
- Gmina Dąbrowa: 9,3 km², czyli 8,4% powierzchni gminy i 9,5% całego obszaru
- Gmina Barcin: 0,49 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (10): Gąsawa: Annowo, Folusz, Laski Małe, Ostrówce, Piastowo, Pniewy, Rozalinowo, Wiktorowo; Żnin: Rydlewo, Skarbienice.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Gąsawa: Biskupin, Chomiąża Szlachecka, Drewno, Gąsawa, Godawy, Gogółkowo, Komratowo, Laski Wielkie, Łysinin, Oćwieka; Żnin: Bożejewiczki, Chomiąża Księża, Kierzkowo, Podgórzyn, Wenecja, Wilczkowo, Wójcin, Żnin. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 9/1991 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 czerwca 1991 r. w sprawie utworzenia 22 obszarów krajobrazu chronionego w województwie bydgoskim (Dz. Urz. Woj. Bydg. z dnia 10 września 1991 r. Nr 17, poz. 127).
- Rozporządzenie Nr 34/2004 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 3 grudnia 2004 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie kujawsko-pomorskim (Dz. Urz. z dnia 7 grudnia 2004 r. Nr 120, poz. 2014), ogłoszony 7 grudnia 2004.
- Rozporządzenie Nr 3/05 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 7 marca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w Województwie Kujawsko-Pomorskim (Dz. Urz. z dnia 16 marca 2005 r. Nr 28, poz.505), ogłoszony 16 marca 2005.
- Rozporządzenie nr 11 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z dnia 15 czerwca 2005 r. Nr 72, poz. 1375), ogłoszony 15 czerwca 2005.
- Rozporządzenie Nr 9/2007 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 października 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 26 października 2007 r. Nr 120, poz.1781), ogłoszony 26 października 2007.
- Rozporządzenie Nr 3/2009 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 14 kwietnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w Województwie Kujawsko-Pomorskim (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 36, poz. 778), ogłoszony 17 kwietnia 2009.
- Uchwała Nr VI/106/11 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2011 r. Nr 99, poz. 793), ogłoszony 22 kwietnia 2011.
- Uchwała Nr X/248/15 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 2569), ogłoszony 25 sierpnia 2015.
- Uchwała nr XLIX/810/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 września 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 4856), ogłoszony 28 września 2018.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr XLIX/810/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich?
W 4 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Gąsawa (52% formy), Żnin (38% formy), Dąbrowa (9,5% formy) i Barcin (0,5% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 9/1991 Wojewody Bydgoskiego z 14 czerwca 1991 (Dz. Urz. Woj. Bydg. z dnia 10 września 1991 r. Nr 17, poz. 127). Później wydano jeszcze 8 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego.