Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Dolnośląskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie
Granice obszaru przecinają 6 gmin w województwie dolnośląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Bystrzyca Kłodzka: 116,71 km², czyli 35% powierzchni gminy i 51% całego obszaru
- Gmina Szczytna: 45,82 km², czyli 35% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Gmina Międzylesie: 45,12 km², czyli 24% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Duszniki-Zdrój: 17,24 km², czyli 77% powierzchni miasta i 7,5% całego obszaru
- Polanica-Zdrój: 4,34 km², czyli 25% powierzchni miasta i 1,9% całego obszaru
- Gmina Lewin Kłodzki: 1,55 km², czyli 3% powierzchni gminy i 0,7% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (5): Bystrzyca Kłodzka: Młoty, Ponikwa, Wyszki, Zalesie; Międzylesie: Lesica.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Bystrzyca Kłodzka: Długopole Dolne, Długopole-Zdrój, Huta, Lasówka, Mostowice, Piaskowice, Pokrzywno, Poniatów, Poręba, Spalona, Stara Bystrzyca, Szczawina, Wójtowice; Lewin Kłodzki: Zielone Ludowe; Międzylesie: Gniewoszów, Kamieńczyk, Niemojów, Różanka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr 35/81 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Wałbrzychu z dnia 28 października 1981 r. w sprawie utworzenia na terenie Województwa Wałbrzyskiego parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 9 listopada 1981 r. Nr 5, poz. 46).
- Rozporządzenie Nr 18/98 Wojewody Wałbrzyskiego z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu województwa Wałbrzyskiego (Dz. Urz. z dnia 31 grudnia 1998 r. Nr 34, poz. 259).
- Rozporządzenie Nr 4 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Góry Bystrzyckie i Orlickie" (Dz. Urz. z dnia 28 lutego 2008 r. Nr 53, poz. 715).
- Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 listopada 2008 r. zmieniające Rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie (Dz. Urz. z dnia 24 listopada 2008 r. Nr 303, poz. 3490).
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Dolnośląskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie?
W 6 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Bystrzyca Kłodzka (51% formy), Szczytna (20% formy), Międzylesie (20% formy) i Duszniki-Zdrój (7,5% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr 35/81 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Wałbrzychu z 28 października 1981 (Dz. Urz. z dnia 9 listopada 1981 r. Nr 5, poz. 46). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy.