Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXIII/342/20 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi
Granice obszaru przecinają 7 gmin w województwie kujawsko-pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 8 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Rogóźno: 41,89 km², czyli 36% powierzchni gminy i 26% całego obszaru
- Gmina Jabłonowo Pomorskie: 34,68 km², czyli 26% powierzchni gminy i 22% całego obszaru
- Gmina Łasin: 31,34 km², czyli 23% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Gmina Świecie nad Osą: 28,13 km², czyli 30% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Gruta: 22,3 km², czyli 18% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Grudziądz: 1,09 km², czyli 0,7% powierzchni gminy i 0,7% całego obszaru
- Gmina Zbiczno: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (9): Jabłonowo Pomorskie: Górale, Płowęż, Płowężek; Gruta: Słupski Młyn; Łasin: Nogat, Przesławice; Rogóźno: Budy; Świecie nad Osą: Dębniaki, Nowy Młyn.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (23): Jabłonowo Pomorskie: Buk Góralski, Konojady, Nowa Wieś; Grudziądz: Grabowiec; Gruta: Dąbrówka Królewska, Orle, Słup; Łasin: Bogdanki, Szynwałd, Wydrzno; Rogóźno: Gubiny, Kłódka, Rogóźno-Zamek, Sobótka, Szembruczek, Szembruk; Świecie nad Osą: Karolewo, Kitnówko, Lisnowo-Zamek, Mędrzyce, Świecie nad Osą, Szarnoś; Biskupiec: Rywałdzik. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 12 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 21/1992 Wojewody Toruńskiego z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu w województwie toruńskim oraz reorganizacji zarządzenia parkami krajobrazowymi i obszarami chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Tor. Nr 27, poz. 178).
- Rozporządzenie Nr 35/2004 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 3 grudnia 2004 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie kujawsko-pomorskim (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 120, poz. 2015), ogłoszony 7 grudnia 2004.
- Rozporządzenie Nr 5/05 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 7 marca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w Województwie Kujawsko-Pomorskim (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 28, poz. 507), ogłoszony 16 marca 2005.
- Rozporządzenie nr 12 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 72, poz. 1376), ogłoszony 15 czerwca 2005.
- Rozporządzenie Nr 10/2007 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 października 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 120, poz. 1782), ogłoszony 26 października 2007.
- Rozporządzenie Nr 4/2008 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 18 marca 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 46, poz. 683), ogłoszony 20 marca 2008.
- Rozporządzenie Nr 8/2008 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 30 kwietnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 68, poz. 1126), ogłoszony 5 maja 2008.
- Rozporządzenie Nr 4/2009 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 14 kwietnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w Województwie Kujawsko-Pomorskim (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 36, poz. 779), ogłoszony 17 kwietnia 2009.
- Uchwała Nr VI/106/11 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2011 r. Nr 99, poz. 793), ogłoszony 22 kwietnia 2011.
- Uchwała Nr X/240/15 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 2561), ogłoszony 25 sierpnia 2015.
- UCHWAŁA NR XLV/748/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 maja 2018 r. w sprawie w sprawie Parku Krajobrazowego Góry Łosiowe (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 3132), ogłoszony 14 czerwca 2018.
- UCHWAŁA NR XXIII/342/20 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 22 czerwca 2020 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 3284), ogłoszony 30 czerwca 2020.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXIII/342/20 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Rogóźno (26% formy), Jabłonowo Pomorskie (22% formy), Łasin (20% formy) i Świecie nad Osą (18% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 21/1992 Wojewody Toruńskiego z 10 grudnia 1992 (Dz. Urz. Woj. Tor. Nr 27, poz. 178). Później wydano jeszcze 11 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego.