Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 225/23 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy
Granice obszaru przecinają 5 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 6 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Szczawin Kościelny: 60,85 km², czyli 48% powierzchni gminy i 53% całego obszaru
- Gmina Pacyna: 35,38 km², czyli 39% powierzchni gminy i 31% całego obszaru
- Gmina Sanniki: 10,28 km², czyli 11% powierzchni gminy i 8,9% całego obszaru
- Gmina Kiernozia: 5,14 km², czyli 6,8% powierzchni gminy i 4,5% całego obszaru
- Gmina Żychlin: 3,39 km², czyli 4,4% powierzchni gminy i 2,9% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (15): Pacyna: Kamionka, Luszyn; Szczawin Kościelny: Budy Kaleńskie, Gorzewo-Kolonia, Helenów Drugi, Holendry Dobrowskie, Jesionka, Kaleń, Lubieniek, Misiadla, Modrzew, Osowia, Smolenta, Stefanów Suserski, Tuliska.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (36): Żychlin: Sędki, Zagroby; Kiernozia: Kiernozia, Natolin Kiernoski, Wola Stępowska; Gostynin: Kiełpieniec, Mniszek; Pacyna: Czarnów, Kąty, Model, Pacyna, Podczachy, Remki, Rezlerka, Romanów, Skrzeszewy; Sanniki: Działy, Lubików, Osmolin; Szczawin Kościelny: Annopol, Białka, Dobrów, Helenów, Helenów Słupski, Helenów Trębski, Józefków, Krzymów, Kunki, Mościska, Reszki, Suserz, Szczawin Kościelny, Teodorów, Trębki, Wola Trębska, Wola Trębska-Parcel. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr 163/XXVI/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Płocku z dnia 9 czerwca 1988 r. w sprawie ochrony krajobrazu w województwie płockim (Dz. Urz. z 1988 r. Nr 11, poz. 106).
- Rozporządzenie Nr 16/98 Wojewody Płockiego z dnia 27 kwietnia 1998 r. w sprawie dostosowania uchwały Nr 163/XXVI/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Płocku z dnia 9 czerwca 1988 r. w sprawie ochrony krajobrazu w województwie płockim do wymagań ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.Urz. z 1998 r. Nr 4, poz. 38), ogłoszony 29 maja 1998.
- Rozporządzenie Nr 60 Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 203, poz. 4938), ogłoszony 3 sierpnia 2002.
- Rozporządzenie Nr 13 Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 157, poz. 6150), ogłoszony 11 sierpnia 2006.
- Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 2486), ogłoszony 27 lutego 2013.
- Uchwała Nr 225/23 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy (Dz. Urz. z 2023 r. poz. 15113), ogłoszony 29 grudnia 2023.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 10 330 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 11 504 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 225/23 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy?
W 5 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Szczawin Kościelny (53% formy), Pacyna (31% formy), Sanniki (8,9% formy) i Kiernozia (4,5% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr 163/XXVI/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Płocku z 9 czerwca 1988 (Dz. Urz. z 1988 r. Nr 11, poz. 106). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Mazowieckiego.