Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Pasłęki
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXVI/605/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Pasłęki
Granice obszaru przecinają 13 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Gietrzwałd: 103,27 km², czyli 60% powierzchni gminy i 24% całego obszaru
- Gmina Stawiguda: 47,08 km², czyli 21% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Płoskinia: 45,02 km², czyli 26% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
- Gmina Olsztynek: 38,04 km², czyli 10% powierzchni gminy i 8,8% całego obszaru
- Gmina Jonkowo: 36,44 km², czyli 22% powierzchni gminy i 8,4% całego obszaru
- Gmina Wilczęta: 31,02 km², czyli 21% powierzchni gminy i 7,1% całego obszaru
- Gmina Miłakowo: 27,7 km², czyli 18% powierzchni gminy i 6,4% całego obszaru
- Gmina Świątki: 26,05 km², czyli 16% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
- Gmina Orneta: 25,56 km², czyli 11% powierzchni gminy i 5,9% całego obszaru
- Gmina Łukta: 21,49 km², czyli 12% powierzchni gminy i 4,9% całego obszaru
- Gmina Braniewo: 14,3 km², czyli 4,7% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru
- Gmina Godkowo: 9,98 km², czyli 6% powierzchni gminy i 2,3% całego obszaru
- Gmina Lubomino: 8,81 km², czyli 5,9% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (38): Płoskinia: Stygajny, Trąbki; Wilczęta: Dębiny, Spędy; Godkowo: Niekwitajny, Olkowo; Gietrzwałd: Barwiny, Cegłowo, Gietrzwałd, Łajsy, Naglady, Nowy Młyn, Pęglity, Rentyny, Siła, Smoleń, Śródka, Sząbruk, Unieszewo, Woryty; Jonkowo: Gamerki Wielkie, Szatanki; Olsztynek: Gębiny, Makruty, Mańki, Spoguny, Witułty, Zezuty; Stawiguda: Kręsk, Majdy, Wymój, Zezuj; Świątki: Wysokie; Łukta: Komorowo, Pelnik; Miłakowo: Klugajny, Stolno, Żołędno.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (76, wymieniamy 60): Braniewo: Bemowizna, Brzeszczyny, Wielewo, Zawierz; Płoskinia: Dąbrowa, Giedyle, Łojewo, Łozy, Pierzchały, Robuzy, Szalmia, Trąby; Wilczęta: Bardyny, Gładysze, Kaginowo, Ławki; Godkowo: Łępno, Nowe Wikrowo, Podągi; Lubomino: Ełdyty Małe, Ełdyty Wielkie, Świękitki, Świękity, Wapnik; Orneta: Bogatyńskie, Drwęczno, Gieduty, Karkajmy, Karkajmy Małe, Osetnik; Gietrzwałd: Guzowy Młyn, Łęgucki Młyn, Łęguty, Naterki, Tomaryny; Jonkowo: Gamerki Małe, Giedajty, Stare Kawkowo, Stękiny, Wrzesina; Olsztynek: Ameryka, Kąpity, Mycyny, Samagowo; Stawiguda: Dorotowo, Gryźliny, Stawiguda, Tomaszkowo, Zarośle; Świątki: Dąbrówka, Kalisty, Klony, Konradowo, Łumpia, Skolity, Włodowo; Łukta: Chudy Dwór, Henryka Góra, Kojdy, Lusajny. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
- Rozporządzenie Nr 147 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Pasłęki (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 179, poz. 2632), ogłoszony 21 listopada 2008.
- Uchwała Nr XXVI/605/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Pasłęki (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 2465), ogłoszony 26 maja 2016.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXVI/605/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Pasłęki?
W 13 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Gietrzwałd (24% formy), Stawiguda (11% formy), Płoskinia (10% formy) i Olsztynek (8,8% formy).
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego.