Czym jest Nadwarciański Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr L/909/14 Sejmiku Województwa Łódzkiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Nadwarciański Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie łódzkim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Pęczniew: 84,4 km², czyli 66% powierzchni gminy i 29% całego obszaru
- Gmina Warta: 68,96 km², czyli 27% powierzchni gminy i 23% całego obszaru
- Gmina Uniejów: 62,96 km², czyli 49% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
- Gmina Sieradz: 51,42 km², czyli 28% powierzchni gminy i 17% całego obszaru
- Gmina Poddębice: 13,61 km², czyli 6,1% powierzchni gminy i 4,6% całego obszaru
- Sieradz: 13,43 km², czyli 26% powierzchni miasta i 4,5% całego obszaru
- Gmina Zduńska Wola: 1,05 km², czyli 0,9% powierzchni gminy i 0,4% całego obszaru
- Gmina Goszczanów: 0,13 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (28): Pęczniew: Brodnia, Brodnia-Kolonia, Brzeg, Ferdynandów, Jadwichna, Księże Młyny, Lubola, Nerki, Siedlątków, Wylazłów, Zagórki; Poddębice: Leśnik, Paulina; Uniejów: Brzozówka, Człopy, Góry, Kościelnica, Łęg Baliński, Lekaszyn, Spycimierz, Wieścice, Zieleń; Sieradz: Chałupki, Grądy, Mnichów, Monice, Sucha; Warta: Raszelki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (54): Pęczniew: Dąbrowa Lubolska, Księża Wólka, Łyszkowice, Osowiec, Pęczniew, Popów, Rudniki; Poddębice: Balin, Borzewisko, Księże Kowale; Uniejów: Czepów, Człopki, Grodzisko, Kuczki, Rożniatów, Rożniatów-Kolonia, Skotniki, Spycimierz-Kolonia, Uniejów, Wilamów; Sieradz: Biskupice, Chojne, Dzierlin, Dzigorzew, Kamionaczyk, Kowale, Podłężyce, Ruda, Wiechucice, Wiechutki, Wojciechów; Warta: Duszniki, Dzierzązna, Glinno, Jeziorsko, Józefów-Wiktorów, Kamionacz, Kamionacz Poduchowny, Klonówek, Małków, Maszew, Mikołajewice, Nobela, Pierzchnia Góra, Proboszczowice, Tądów Dolny, Tądów Górny, Tomisławice, Włyń, Wola Miłkowska; Dąbie: Augustynów; Dobra: Józefów, Kaczka, Młyny Strachockie. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Sieradzkiego z dnia 31 lipca 1998 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu oraz uznania za zespoły przyrodniczo-krajobrazowe (Dz. Urz. z 1998 r. nr 20, poz. 115), ogłoszony 9 września 1998.
- Rozporządzenie Nr 5/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie wyznaczenia Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 75, poz. 709), ogłoszony 31 marca 2009.
- Rozporządzenie Nr 17/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 30 lipca 2009 r. zmieniające rozporządzenie Nr 5/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie wyznaczenia Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 236, poz. 2115), ogłoszony 13 sierpnia 2009.
- Uchwała Nr XXXI/614/12 sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 266), ogłoszony 18 stycznia 2013.
- Uchwała nr L/909/14 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany uchwały nr XXXI/614/12 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 3463), ogłoszony 1 października 2014.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr L/909/14 Sejmiku Województwa Łódzkiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Nadwarciański Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Pęczniew (29% formy), Warta (23% formy), Uniejów (21% formy) i Sieradz (17% formy).
Który akt wyznaczył Nadwarciański Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Sieradzkiego z 31 lipca 1998 (Dz. Urz. z 1998 r. nr 20, poz. 115). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Łódzkiego.