Nadbużański Park Krajobrazowy im. Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr 121/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 385,56 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 22 gminy w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 21 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Gmina Sadowne: 144,73 km², czyli 100% powierzchni gminy i 20% całego parku
• Gmina Korczew: 98,75 km², czyli 94% powierzchni gminy i 13% całego parku
• Gmina Ceranów: 88,33 km², czyli 80% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Stoczek: 87,78 km², czyli 61% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Łochów: 84,68 km², czyli 43% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Kosów Lacki: 65,06 km², czyli 33% powierzchni gminy i 8,8% całego parku
• Gmina Sterdyń: 53,38 km², czyli 41% powierzchni gminy i 7,2% całego parku
• Gmina Miedzna: 33,66 km², czyli 29% powierzchni gminy i 4,6% całego parku
• Gmina Pułtusk: 25 km², czyli 19% powierzchni gminy i 3,4% całego parku
• Gmina Repki: 23,11 km², czyli 14% powierzchni gminy i 3,1% całego parku
• Gmina Jadów: 8,25 km², czyli 7,1% powierzchni gminy i 1,1% całego parku
• Gmina Pokrzywnica: 7,18 km², czyli 6% powierzchni gminy i 1% całego parku
• Gmina Liw: 6,71 km², czyli 4% powierzchni gminy i 0,9% całego parku
• Gmina Nur: 5,8 km², czyli 6% powierzchni gminy i 0,8% całego parku
• Gmina Przesmyki: 2,62 km², czyli 2,2% powierzchni gminy i 0,4% całego parku

Pozostałe gminy (7)

• Gmina Zaręby Kościelne: 1,81 km², czyli 2% powierzchni gminy i 0,2% całego parku
• Gmina Platerów: 0,38 km², czyli 0,3% powierzchni gminy i 0,1% całego parku
• Gmina Paprotnia: 0,08 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
• Gmina Małkinia Górna: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
• Gmina Zatory: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
• Gmina Brańszczyk: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
• Gmina Wyszków: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (81, wymieniamy 60): Pułtusk: Szygówek; Korczew: Czaple Górne, Góry, Józefin, Knychówek, Korczew, Laskowice, Ruda, Starczewice, Szczeglacin, Tokary, Zaleś; Ceranów: Adolfów, Długie Grodzieckie, Długie Grzymki, Długie Kamieńskie, Garnek, Natolin, Noski, Przewóz Nurski, Pustelnik, Rytele-Olechny, Rytele Suche, Rytele-Wszołki, Wólka Nadbużna, Wólka Rytelska, Wszebory; Kosów Lacki: Bojary, Jakubiki, Rytele Święckie, Wólka Okrąglik; Repki: Czaple-Andrelewicze, Czaple-Kolonia, Frankopol, Rudniki, Skrzeszew E; Sterdyń: Białobrzegi, Kamieńczyk, Kiełpiniec, Kiezie, Kolonia Kamieńczykowska, Matejki; Łochów: Brzuza, Jerzyska, Łojki, Łosiewice, Szumin; Miedzna: Glina, Międzyleś, Ugoszcz; Sadowne: Bojewo, Grabiny, Kołodziąż, Kołodziąż-Rybie, Krupińskie, Morzyczyn-Włóki, Morzyczyn Włościański, Ocięte, Orzełek, Płatkownica.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (79, wymieniamy 60): Brok: Brok; Małkinia Górna: Boreczek, Podgórze-Gazdy, Rostki-Piotrowice, Rostki Wielkie; Nur: Kamianka Nadbużna, Kossaki, Łęg Nurski, Murawskie Nadbużne, Myślibory, Nur, Ołtarze-Gołacze, Zakrzewo-Słomy, Zuzela; Zaręby Kościelne: Zgleczewo Panieńskie, Zgleczewo Szlacheckie; Pokrzywnica: Gzowo, Karniewek, Łubienica, Pogorzelec, Strzyże; Pułtusk: Boby, Chmielewo, Gnojno, Grabówiec, Kacice, Kleszewo, Lipa, Pawłówek, Ponikiew, Pułtusk; Zatory: Holendry, Kruczy Borek, Śliski, Stawinoga, Stawinoga-Rybakówka; Korczew: Bużyska, Drażniew, Mogielnica, Nowy Bartków, Stary Bartków, Zacisze; Przesmyki: Kamianki-Czabaje, Kamianki Lackie; Ceranów: Radość; Kosów Lacki: Krupy, Nowa Maliszewa, Stara Maliszewa, Tosie, Wólka Dolna; Repki: Liszki, Wasilew Szlachecki; Sterdyń: Chądzyń, Dzięcioły Dalsze, Łazów, Łazówek, Seroczyn; Liw: Starawieś; Łochów: Burakowskie, Łazy. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 13 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 36/93 Wojewody Siedleckiego z dnia 30 września 1993 r. w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Siedleckiego Nr 8, poz. 166 z 28 października 1993 r.).
• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 15/94 Wojewody Ciechanowskiego z dnia 8 kwietnia 1994 r. w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz .Woj. Ciechanowskiego Nr 9, poz. 52 z 18 maja 1994 r.).
• Rozporządzenie Nr 38/1997 Wojewody Ciechanowskiego z dnia 3 grudnia 1997 r. w sprawie zmiany rozporządzenia nr 15/94 Wojewody Ciechanowskiego z dnia 8 kwietnia 1994 r. w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Ciechanowskiego Nr 28, poz. 154 z).
• Rozporządzenie Nr 13/98 Wojewody Łomżyńskiego z dnia 19 maja 1998 r.w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego na terenie województwa łomżyńskiego (Dz. Urz. Woj. Łomżyńskiego Nr 6, poz. 55 z dnia 15 czerwca 1998 r.).
• Rozporządzenie Nr 98 Wojewody Mazowieckiego z dnia 2.12.1999 w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego na terenie gmin Nur i Zaręby Kościelne powiat Ostrów Mazowiecka (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 110, poz. 2665).
• Rozporządzenie Nr 30 Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 marca 2002 r. w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz jego powiększenia (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 98, poz.2067 z 2002 r.).
• Rozporządzenie Nr 99 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3.12.2002 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz jego powiększenia (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 311, poz. 8205).
• Rozporządzenie Nr 23 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18.04.2003 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz jego powiększenia (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 115, poz. 2799).
• Rozporządzenie Nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.09.2004 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 237, poz. 6360).
• Rozporządzenie Nr 2 z dnia 15.03.2005 Wojewody Mazowieckiego uchylające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 66, poz. 1700).
• Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2005 r. w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 66, poz. 1701 z dnia 29 marca 2005 r.), ogłoszony 29 marca 2005.
• Rozporządzenie Nr 58 Wojewody Mazowieckiego z dnia 25.05.2005 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 136, poz. 4208), ogłoszony 11 czerwca 2005.
• Uchwała Nr 121/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 19 listopada 2024 r. w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego im. Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 11349), ogłoszony 25 listopada 2024.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony. Nie podaje jednak jego tytułu.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości