Czym jest Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 42/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 6 gmin w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Jabłonna Lacka: 112,88 km², czyli 76% powierzchni gminy i 49% całego obszaru
- Gmina Sterdyń: 47,87 km², czyli 37% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
- Gmina Repki: 33,57 km², czyli 20% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Sabnie: 17,47 km², czyli 16% powierzchni gminy i 7,6% całego obszaru
- Gmina Przesmyki: 15,85 km², czyli 14% powierzchni gminy i 6,9% całego obszaru
- Gmina Platerów: 3,32 km², czyli 2,6% powierzchni gminy i 1,4% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (32): Jabłonna Lacka: Dzierzby Szlacheckie, Dzierzby Włościańskie, Gródek-Dwór, Jabłonna Średnia, Krzemień-Wieś, Krzemień-Zagacie, Mołożew-Dwór, Mołożew-Wieś, Niemirki, Nowomodna, Stara Jabłonna, Teofilówka, Toczyski Podborne, Toczyski Średnie, Tończa, Wieska-Wieś, Wirów; Repki: Bohy, Gałki, Karskie, Mołomotki, Skrzeszew, Wasilew Skrzeszewski, Wierzbice Górne; Sabnie: Kolonia Kurowice; Sterdyń: Kolonia Paderewek, Lebiedzie, Paderewek, Seroczyn-Kolonia, Sewerynówka, Sterdyń, Szwejki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (34): Platerów: Hruszew; Przesmyki: Dąbrowa, Łysów, Wólka Łysowska; Jabłonna Lacka: Czekanów, Gródek, Jabłonna Lacka, Ludwinów, Łuzki, Wirów-Klasztor; Repki: Baczki, Kanabród, Liszki, Mołomotki-Dwór, Ostrowiec, Sawice-Bronisze, Sawice-Dwór, Sawice-Wieś; Sabnie: Kurowice, Stasin, Tchórznica Szlachecka, Tchórznica Włościańska; Sterdyń: Chądzyń, Dzięcioły Bliższe, Dzięcioły Dalsze, Grądy, Łazów, Łazówek, Seroczyn, Stelągi; Drohiczyn: Wierzchuca Nadbużna; Perlejewo: Głody, Kruzy, Osnówka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XVII/99/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Siedlcach z dnia 28 października 1986 roku w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 1986 r.. Nr 11, poz. 130; zm. Dz. Urz. z 1990 r. Nr 13, poz. 221, Dz. Urz. z 1991 r. Nr 7, poz. 182, Dz. Urz. z 1993 r. Nr 8, poz. 166).
- Rozporządzenie Nr 31/98 Wojewody Siedleckiego z dnia 10 czerwca 1988 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w części dotyczącej województwa mazowieckiego.
- Rozporządzenie Nr 63 Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 212, poz. 5297), ogłoszony 10 sierpnia 2002.
- Rozporządzenie Nr 34 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 czerwca 2003 r. zmieniające rozporządzenie nr 63 z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 172, poz. 4212), ogłoszony 27 czerwca 2003.
- Rozporządzenie Nr 51 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 września 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 252, poz. 6633), ogłoszony 29 września 2003.
- Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 91, poz. 2447), ogłoszony 25 kwietnia 2005.
- Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 2486), ogłoszony 27 lutego 2013.
- UCHWAŁA NR 172/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 13 listopada 2018 r. zmieniająca rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego w sprawie Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 11073), ogłoszony 16 listopada 2018.
- Uchwała Nr 42/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 3776), ogłoszony 3 kwietnia 2024.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 42/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 6 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Jabłonna Lacka (49% formy), Sterdyń (21% formy), Repki (15% formy) i Sabnie (7,6% formy).
Który akt wyznaczył Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XVII/99/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Siedlcach z 28 października 1986 (Dz. Urz. z 1986 r.. Nr 11, poz. 130; zm. Dz. Urz. z 1990 r. Nr 13, poz. 221, Dz. Urz. z 1991 r. Nr 7, poz. 182, Dz. Urz. z 1993 r. Nr 8, poz. 166). Później wydano jeszcze 8 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Mazowieckiego.