Czym jest Łukowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 67/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Łukowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 8 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Łuków: 107,23 km², czyli 35% powierzchni gminy i 46% całego obszaru
- Gmina Stoczek Łukowski: 75,71 km², czyli 44% powierzchni gminy i 32% całego obszaru
- Gmina Wodynie: 21,15 km², czyli 18% powierzchni gminy i 9,1% całego obszaru
- Gmina Domanice: 15,37 km², czyli 33% powierzchni gminy i 6,6% całego obszaru
- Gmina Wiśniew: 6,8 km², czyli 5,4% powierzchni gminy i 2,9% całego obszaru
- Gmina Stanin: 4,26 km², czyli 2,7% powierzchni gminy i 1,8% całego obszaru
- Łuków: 2,6 km², czyli 7,3% powierzchni miasta i 1,1% całego obszaru
- Stoczek Łukowski: 0,4 km², czyli 4,3% powierzchni miasta i 0,2% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (20): Łuków: Klimki, Ławki, Żdżary; Stoczek Łukowski: Aleksandrówka, Błażejki, Łosiniec, Nowy Jamielnik, Rosy, Róża Podgórna, Ruda, Stara Róża, Stary Jamielnik, Toczyska, Wólka Różańska, Zabiele, Zgórznica; Domanice: Emilianówka, Olszyc-Folwark, Zażelazna; Wodynie: Soćki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Stoczek Łukowski: Stoczek Łukowski; Łuków: Gołaszyn, Gręzówka; Stoczek Łukowski: Jamielnik-Kolonia, Stare Kobiałki, Wólka Poznańska; Domanice: Czachy, Domanice, Olszyc Szlachecki, Olszyc Włościański, Śmiary-Kolonia; Wiśniew: Nowe Okniny; Wodynie: Helenów, Kołodziąż, Lipiny, Wola Serocka, Wola Wodyńska. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XVII/99/86 WRN w Siedlcach z dnia 28.10.1986 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Siedl. Nr 11, poz. 130; zm. Dz. Urz. z 1990 r. Nr 13, poz. 221, Dz. Urz. z 1991 r. Nr 7, poz. 182, Dz. Urz. z 1993 r. Nr 8, poz. 166).
- Rozporządzenie Nr 43 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Łukowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 31 marca 2006 r. Nr 65, poz. 1228).
- Uchwała Nr XLII/625/2018 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 13 lipca 2018 r. w sprawie Łukowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 3849), ogłoszony 21 sierpnia 2018.
- Uchwała Nr 67/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 27 sierpnia 2024 r. w sprawie Łukowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 8357), ogłoszony 3 września 2024.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 4331 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 23 352 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 67/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Łukowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Łuków (46% formy), Stoczek Łukowski (32% formy), Wodynie (9,1% formy) i Domanice (6,6% formy).
Który akt wyznaczył Łukowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XVII/99/86 WRN w Siedlcach z 28 października 1986 (Dz. Urz. Woj. Siedl. Nr 11, poz. 130; zm. Dz. Urz. z 1990 r. Nr 13, poz. 221, Dz. Urz. z 1991 r. Nr 7, poz. 182, Dz. Urz. z 1993 r. Nr 8, poz. 166). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych.