Czym jest Krośnicko-Kosmowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 24/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Krośnicko-Kosmowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 7 gmin w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Regimin: 70,38 km², czyli 63% powierzchni gminy i 35% całego obszaru
- Gmina Czernice Borowe: 39,83 km², czyli 33% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Gmina Grudusk: 39,22 km², czyli 41% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Gmina Opinogóra Górna: 31,64 km², czyli 23% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Ciechanów: 7,42 km², czyli 5,3% powierzchni gminy i 3,7% całego obszaru
- Gmina Stupsk: 5,98 km², czyli 5,1% powierzchni gminy i 3% całego obszaru
- Gmina Dzierzgowo: 4,07 km², czyli 2,7% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (40): Ciechanów: Niestum; Grudusk: Leśniewo Dolne, Leśniewo Górne, Nieborzyn, Przywilcz, Pszczółki-Czubaki, Pszczółki Górne, Pszczółki-Szerszenie, Stryjewo Małe, Stryjewo Wielkie, Wiśniewo; Opinogóra Górna: Janowięta, Kołaki-Kwasy, Kotermań, Wierzbowo; Regimin: Kalisz, Karniewo, Kątki, Klice, Kliczki, Kozdroje, Koziczyn, Lekówiec, Lipa, Radomka, Szulmierz, Trzcianka; Stupsk: Krośnice; Czernice Borowe: Chrostowo-Zalesie, Jabłonowo, Kadzielnia, Kosmowo, Kuskowo, Nart, Pawłowo-Góry, Załogi-Cibory, Żebry-Idźki, Żebry-Kordy, Żebry-Marcisze, Zembrzus Wielki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (38): Ciechanów: Przążewo, Ropele; Grudusk: Grudusk, Humięcino-Andrychy, Kołaki Wielkie, Rąbież Gruduski, Strzelnia; Opinogóra Górna: Dzbonie, Kołaki-Budzyno, Łaguny, Przedwojewo, Rąbież, Wola Wierzbowska; Regimin: Jarluty Duże, Jarluty Małe, Lekowo, Pniewo-Czeruchy, Pniewo Wielkie, Przybyszewo, Regimin, Zeńbok; Dzierzgowo: Rzęgnowo, Żaboklik; Stupsk: Konopki, Rosochy; Czernice Borowe: Chrostowo Wielkie, Czernice Borowe, Nowe Czernice, Nowe Pawłowo, Pawłówko, Pawłowo Kościelne, Pawłowo-Poręba, Piechy, Szczepanki, Węgra, Wyderka, Załogi-Jędrzejki, Zberoż. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr 59/X/90 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ciechanowie z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa ciechanowskiego (Dz. Urz. z 1990 r. Nr 8, poz. 66).
- Rozporządzenie Nr 61 Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 3 sierpnia 2002 r. Nr 203, poz. 4939).
- Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 czerwca 2003 r. zmieniające rozporządzenie Nr 61 z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 27 czerwca 2003 r. nr 172, poz. 4213).
- Rozporządzenie Nr 50 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 września 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 29 września 2003 r. Nr 252, poz. 6632).
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie Krośnicko-Kosmowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 25 kwietnia 2005 r. Nr 91, poz. 2453).
- Uchwała Nr 34/13 sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 27 lutego 2013 r. poz. 2486).
- Uchwała Nr 237/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 21 listopada 2017 r. zmieniająca rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego w sprawie Krośnicko - Kosmowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 10822), ogłoszony 28 listopada 2017.
- Uchwała Nr 24/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie Krośnicko-Kosmowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 6618), ogłoszony 1 lipca 2024.
- Rozporządzenie Nr 8/1998 Wojewody Ciechanowskiego w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa ciechanowskiego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 16 poz. 71).
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 24/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Krośnicko-Kosmowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Regimin (35% formy), Czernice Borowe (20% formy), Grudusk (20% formy) i Opinogóra Górna (16% formy).
Który akt wyznaczył Krośnicko-Kosmowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr 59/X/90 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ciechanowie z 23 kwietnia 1990 (Dz. Urz. z 1990 r. Nr 8, poz. 66). Później wydano jeszcze 8 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Mazowieckiego.