Czym jest Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXXV/624/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Bogoria: 88,18 km², czyli 72% powierzchni gminy i 28% całego obszaru
- Gmina Staszów: 75,45 km², czyli 33% powierzchni gminy i 24% całego obszaru
- Gmina Iwaniska: 53,55 km², czyli 51% powierzchni gminy i 17% całego obszaru
- Gmina Klimontów: 32,54 km², czyli 33% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
- Gmina Rytwiany: 31,7 km², czyli 25% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
- Gmina Baćkowice: 23,19 km², czyli 24% powierzchni gminy i 7,4% całego obszaru
- Gmina Łoniów: 10,55 km², czyli 12% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru
- Gmina Osiek: 0,33 km², czyli 0,3% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (54): Baćkowice: Wszachów; Iwaniska: Dziewiątle, Gryzikamień, Jastrzębska Wola, Łopatno, Marianów, Nowa Łagowica, Płaszczyzna, Radwan, Skolankowska Wola, Stara Łagowica, Wygiełzów, Wzory; Klimontów: Bukówka, Konary, Konary-Kolonia, Nowa Wieś, Olbierzowice, Rybnica, Ułanowice, Żyznów; Łoniów: Bazów, Gieraszowice, Królewice; Bogoria: Ceber, Domaradzice, Gorzków, Grzybów, Jurkowice, Kiełczyna, Mała Wieś, Malkowice, Miłoszowice, Niedźwiedź, Pęcławice Górne, Pełczyce, Przyborowice, Szczeglice, Ujazdek, Wierzbka, Witowice, Wola Kiełczyńska, Wolica, Wysoki Duże, Wysoki Małe, Wysoki Średnie, Zagorzyce; Rytwiany: Klasztor; Staszów: Czernica, Dobra, Kopanina, Poddębowiec, Podmaleniec, Wólka Żabna.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (31): Łagów: Winna; Baćkowice: Janczyce; Iwaniska: Iwaniska, Kujawy, Stobiec, Zaldów; Klimontów: Górki, Nawodzice, Pokrzywianka, Szymanowice Dolne, Szymanowice Górne; Łoniów: Sulisławice, Wojcieszyce, Wólka Gieraszowska; Bogoria: Bogoria, Budy, Kolonia Pęcławice, Kolonia Pęcławska, Kolonia Wysoki Małe, Łagówka, Wola Malkowska; Osiek: Ossala-Lesisko; Rytwiany: Kłoda-Kolonia, Kolonia Strzegomek, Strzegom, Strzegomek; Staszów: Mostki, Sztombergi, Wiśniowa, Wiśniowa Poduchowna, Wola Wiśniowska. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 1 Wojewody Tarnobrzeskiego z dnia 5 stycznia 1996 r. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 1, poz. 1), ogłoszony 10 stycznia 1996.
- Rozporządzenie Nr 53/2002 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 29 października 2002 r. w sprawie Jeleniowsko-Staszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 157, poz. 1943), ogłoszony 31 października 2002.
- Rozporządzenie Nr 89/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 156, poz. 1950), ogłoszony 20 lipca 2005.
- Rozporządzenie Nr 17/2009 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 lutego 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 42, poz. 629), ogłoszony 16 lutego 2009.
- Uchwała Nr XLII/762/10 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zmiany granicy Jeleniowsko-Staszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 317, poz. 3408), ogłoszony 30 listopada 2010.
- Uchwała Nr XXXV/624/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 września 2013 r. dotycząca wyznaczenia Jeleniowsko-Staszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3316), ogłoszony 1 października 2013.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXXV/624/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Bogoria (28% formy), Staszów (24% formy), Iwaniska (17% formy) i Klimontów (10% formy).
Który akt wyznaczył Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 1 Wojewody Tarnobrzeskiego z 5 stycznia 1996 (Dz. Urz. z 1996 r. Nr 1, poz. 1). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Świętokrzyskiego.