Czym jest Brzóźniański Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Brzóźniański Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 5 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Leżajsk: 66,71 km², czyli 34% powierzchni gminy i 56% całego obszaru
- Gmina Rakszawa: 28,42 km², czyli 43% powierzchni gminy i 24% całego obszaru
- Gmina Sokołów Małopolski: 15,56 km², czyli 12% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Nowa Sarzyna: 6,16 km², czyli 4,3% powierzchni gminy i 5,2% całego obszaru
- Gmina Żołynia: 2,21 km², czyli 3,9% powierzchni gminy i 1,9% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (2): Leżajsk: Brzóza Królewska; Rakszawa: Wydrze.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (6): Leżajsk: Biedaczów, Giedlarowa, Gwizdów, Maleniska; Żołynia: Brzóza Stadnicka; Sokołów Małopolski: Trzeboś-Podlas. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Rzeszowskiego z dnia 14 lipca 1992 r. w sprawie zasad zagospodarowania obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa rzeszowskiego (Dz. Urz. z 1992 r. Nr 7, poz. 74).
- ROZPORZĄDZENIE Nr 76/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 31 października 2005 r. w sprawie Brzóźniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 138, poz. 2102), ogłoszony 7 listopada 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 84/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 29 listopada 2005 r. w sprawie zmiany rozporządzeń Wojewody Podkarpackiego w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 149, poz. 2435), ogłoszony 30 listopada 2005.
- UCHWAŁA Nr LII/996/10 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 października 2010 r. zmieniająca Rozporządzenie Nr 76/05 Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 października 2005 r. w sprawie Brzóźniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 107, poz. 1959), ogłoszony 5 listopada 2010.
- UCHWAŁA NR XXXIX/788/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Brzóźniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3591), ogłoszony 12 listopada 2013.
- UCHWAŁA NR XXIV/434/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXIX/788/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013r. w sprawie Brzóźniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2158), ogłoszony 7 lipca 2016.
- UCHWAŁA NR XLII/738/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 września 2017 r. zmieniająca uchwałę Nr XXXIX/788/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Brzóźniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 3249), ogłoszony 6 października 2017.
- Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3300), ogłoszony 12 września 2022.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Brzóźniański Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 5 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Leżajsk (56% formy), Rakszawa (24% formy), Sokołów Małopolski (13% formy) i Nowa Sarzyna (5,2% formy).
Który akt wyznaczył Brzóźniański Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Rzeszowskiego z 14 lipca 1992 (Dz. Urz. z 1992 r. Nr 7, poz. 74). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Podkarpackiego.