Czym jest Bolimowski Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Wyrok nr II SA/Łd 265/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 31,75 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Bolimowski Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 8 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Puszcza Mariańska: 53,78 km², czyli 38% powierzchni gminy i 23% całego parku
- Gmina Wiskitki: 44,34 km², czyli 29% powierzchni gminy i 19% całego parku
- Gmina Skierniewice: 39,48 km², czyli 30% powierzchni gminy i 17% całego parku
- Gmina Bolimów: 38,82 km², czyli 35% powierzchni gminy i 17% całego parku
- Gmina Nieborów: 20,33 km², czyli 20% powierzchni gminy i 8,6% całego parku
- Gmina Nowy Kawęczyn: 20,25 km², czyli 19% powierzchni gminy i 8,6% całego parku
- Gmina Kowiesy: 18,85 km², czyli 22% powierzchni gminy i 8% całego parku
- Skierniewice: 0,11 km², czyli 0,3% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (21): Nieborów: Chyleniec, Michałówek; Bolimów: Joachimów-Mogiły, Ziemiary; Kowiesy: Chełmce; Nowy Kawęczyn: Doleck, Dzwonkowice, Esterka, Sewerynów; Skierniewice: Borowiny, Budy Grabskie; Puszcza Mariańska: Patoki; Wiskitki: Antoniew, Franciszków, Jesionka, Kamionka, Łubno, Nowa Wieś, Popielarnia, Prościeniec, Smolarnia.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (38): Nieborów: Arkadia, Nieborów; Bolimów: Wólka Łasiecka; Kowiesy: Jeruzal, Lisna, Paplin, Pękoszew, Wólka Jeruzalska; Nowy Kawęczyn: Psary, Stara Rawa, Suliszew, Suliszewek; Skierniewice: Ruda, Samice; Puszcza Mariańska: Bednary, Budy-Kałki, Emilianów, Gzdów, Huta Partacka, Kamion, Korabiewice, Lisowola, Mrozy, Niemieryczew, Nowa Huta, Nowy Karolinów, Olszanka, Puszcza Mariańska, Sapy, Studzieniec, Waleriany, Wola Polska, Wycześniak, Zator, Żerań; Wiskitki: Hipolitów, Józefów, Tomaszew. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 10 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Wśród nich jest wyrok sądu administracyjnego, bo rejestr notuje także orzeczenia, które zmieniły stan prawny formy.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XIV/93/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Skierniewicach z dnia 26 września 1986 r. w sprawie utworzenia Bolimowskiego Parku Krajobrazowego i obszarów krajobrazu chronionego (Dz. Urz. Woj. Skierniewickiego z 1986 r. Nr 5 poz. 126), ogłoszony 30 października 1986.
- Rozporządzenie Nr 31 Wojewody Skierniewickiego z dnia 19 czerwca 1995 r (Dz. Urz.Woj. Skierniewickiego Nr 9, poz.78 z dnia 14 lipca 1995 r.).
- Rozporządzenie Nr 32 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3.06.2003 w sprawie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego znajdującego się w granicach województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 171, poz. 4194), ogłoszony 26 czerwca 2003.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 52 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 1 października 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego znajdującego się w granicach województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 265, poz. 6981), ogłoszony 16 października 2003.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 24 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 18 sierpnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego znajdującego się w granicach województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 220, poz. 5876), ogłoszony 31 sierpnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 8 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 4 kwietnia 2005 r. uchylające rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego znajdującego się w granicach województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 75, poz. 1977), ogłoszony 9 kwietnia 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 9 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 4 kwietnia 2005 r. w sprawie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego leżącego częściowo w granicach województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 75, poz. 1978), ogłoszony 9 kwietnia 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 36/2005 WOJEWODY ŁÓDZKIEGO z dnia 17 października 2005 r. w sprawie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, znajdującego się w granicach województwa łódzkiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 318, poz. 2928), ogłoszony 26 października 2005.
- UCHWAŁA NR LXI/1684/10 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO z dnia 26 października 2010 r. w sprawie: powiększenia obszaru Bolimowskiego Parku Krajobrazowego znajdującego siĉ w granicach województwa łódzkiego (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 342, poz. 3013), ogłoszony 1 grudnia 2010.
- Wyrok nr II SA/Łd 265/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 czerwca 2015 r (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 3465), ogłoszony 7 września 2015.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 4/2008 WOJEWODY ŁÓDZKIEGO z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Bolimowskiego Parku Krajobrazowego.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 20 512 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 23 595 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Wyrok nr II SA/Łd 265/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Bolimowski Park Krajobrazowy?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Puszcza Mariańska (23% formy), Wiskitki (19% formy), Skierniewice (17% formy) i Bolimów (17% formy).
Który akt powołał Bolimowski Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XIV/93/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Skierniewicach z 26 września 1986 (Dz. Urz. Woj. Skierniewickiego z 1986 r. Nr 5 poz. 126). Później wydano jeszcze 9 aktów dotyczących tej formy.