Czym jest Barlinecki Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Obwieszczenie Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 188,05 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Barlinecki Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 3 gminy w województwie zachodniopomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Barlinek: 106,57 km², czyli 41% powierzchni gminy i 91% całego parku
- Gmina Nowogródek Pomorski: 5,61 km², czyli 3,8% powierzchni gminy i 4,8% całego parku
- Gmina Pełczyce: 4,74 km², czyli 2,4% powierzchni gminy i 4,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (4): Barlinek: Moczydło, Niepołcko, Okunie, Żydowo.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (12): Pełczyce: Dolne, Golejewo, Jagów; Barlinek: Barlinek, Janowo, Krzynka, Laskówko, Moczkowo, Osina, Płonno, Równo, Wilcze. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 27 Wojewody Gorzowskiego z dnia 23 października 1991 r. w sprawie utworzenia Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowe (Dz. Urz. Woj. Gorzowskiego Nr 14 poz. 87).
- Akt o utworzeniu: UCHWAŁA NR XIX/232/20 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO z dnia 21 września 2020 r.w sprawie Barlineckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 4695), ogłoszony 28 października 2020.
- Akt o utworzeniu: UCHWAŁA NR IV/57/24 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO z dnia 30 października 2024 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Barlineckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 5114), ogłoszony 6 listopada 2024.
- Rozporządzenie Nr 6 Wojewody Gorzowskiego z dnia 18 lipca 1996 r., w sprawie zmiany rozporządzenia Nr 27 Wojewody Gorzowskiego z dnia 23 października 1991r. w sprawie utworzenia Barlinecko - Gorzowskiego Parku Krajobrazowego oraz zatwierdzenia Planu Ochrony Barlinecko - Gorzowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Gorzowskiego Nr 7, poz. 61 z 1996 r.).
- Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Lubuskiego z dnia 28 lutego 2006 r. w sprawie Barlinecko - Gorzowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 14, poz. 339), ogłoszony 7 marca 2006.
- Rozporządzenie Nr 107/2006 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 21 lipca 2006 r. w sprawie Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 89, poz. 1635), ogłoszony 4 sierpnia 2006.
- Obwieszczenie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 26 października 2006 r. o sprostowaniu błędu (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 109, poz. 2123), ogłoszony 20 listopada 2006.
- OBWIESZCZENIE SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO z dnia 23 października 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały w sprawie Barlineckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 4538), ogłoszony 29 października 2025.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Obwieszczenie Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Barlinecki Park Krajobrazowy?
W 3 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Barlinek (91% formy), Nowogródek Pomorski (4,8% formy) i Pełczyce (4,1% formy).
Który akt powołał Barlinecki Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 27 Wojewody Gorzowskiego z 23 października 1991 (Dz. Urz. Woj. Gorzowskiego Nr 14 poz. 87). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego.