Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Wietrzychowice | 9,41 µg/m³ | 1,02 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Rzepiennik Strzyżewski | 9,64 µg/m³ | 1,36 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Szerzyny | 9,72 µg/m³ | 1,20 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ciężkowice | 9,82 µg/m³ | 1,36 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Pleśna | 10,01 µg/m³ | 1,54 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Radłów | 10,10 µg/m³ | 1,03 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ryglice | 10,18 µg/m³ | 1,61 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Zakliczyn | 10,25 µg/m³ | 1,31 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Gromnik | 10,32 µg/m³ | 1,62 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Tuchów | 10,42 µg/m³ | 2,69 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Wojnicz | 11,48 µg/m³ | 1,45 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Żabno | 11,88 µg/m³ | 1,28 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Lisia Góra | 12,16 µg/m³ | 1,33 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Skrzyszów | 12,21 µg/m³ | 1,42 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Tarnów | 13,72 µg/m³ | 1,64 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Wierzchosławice | 14,85 µg/m³ | 1,32 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Poziom docelowy benzo(a)pirenu przekracza każda gmina powiatu tarnowskiego. To znacznik spalania węgla i drewna w domowych piecach, więc mówi raczej o tym, czym ludzie ogrzewają domy, niż o przemyśle.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza dla siatki kilometrowej, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Pobraliśmy je 4 września 2026 i uśredniliśmy kwadraty wpadające w granice gminy, wyznaczone rejestrem granic PRG prowadzonym przez GUGiK.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest twardszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie tarnowskim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma Wietrzychowice, 9,41 µg/m³, a najwyższą Wierzchosławice, 14,85 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.