Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Szczawnica | 7,73 µg/m³ | 1,30 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ochotnica Dolna | 7,90 µg/m³ | 1,38 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Jabłonka | 9,07 µg/m³ | 1,27 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Czorsztyn | 9,18 µg/m³ | 1,35 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Lipnica Wielka | 9,22 µg/m³ | 1,27 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Łapsze Niżne | 9,73 µg/m³ | 1,38 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Nowy Targ | 9,75 µg/m³ | 2,07 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Rabka-Zdrój | 9,86 µg/m³ | 3,12 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Czarny Dunajec | 10,09 µg/m³ | 1,45 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Krościenko nad Dunajcem | 10,28 µg/m³ | 1,56 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Raba Wyżna | 10,29 µg/m³ | 2,05 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Spytkowice | 10,57 µg/m³ | 1,86 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Nowy Targ | 12,56 µg/m³ | 4,13 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Szaflary | 14,06 µg/m³ | 2,58 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Poziom docelowy benzo(a)pirenu przekracza każda gmina powiatu nowotarskiego. To znacznik spalania węgla i drewna w domowych piecach, więc mówi raczej o tym, czym ludzie ogrzewają domy, niż o przemyśle.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza dla siatki kilometrowej, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Pobraliśmy je 4 września 2026 i uśredniliśmy kwadraty wpadające w granice gminy, wyznaczone rejestrem granic PRG prowadzonym przez GUGiK.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest twardszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie nowotarskim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma Szczawnica, 7,73 µg/m³, a najwyższą Szaflary, 14,06 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.